درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٢٩ - (شرح)
از جمله لازم صفت قيوميت ساحت كبريائى آنست كه با احديت حقيقى او هرگز مكانى و يا زمانى خالى از احاطه قيوميه او نخواهد بود هم چنين امور جزئى و حوادث و رويدادها و جزئيات مادى از جمله اعمال روانى و جوارحى بشر است بر وجه جزئى و حضورى و شهودى در حيطه علم و شهود حريم كبريائى خواهد بود و علم و شهود بسيط او آنچنان احاطه بر عوالم دارد كه همه حوادث جزئى نيز مرتبهاى نازل از علم و شهودى كبريائى خواهد بود و در اثر همين رابطه است كه همه موجودات در سير و حركت ذاتى و سير كمالى خود متوجه حريم قدس او خواهند بود و بسوى او سوق داده ميشوند.
هم چنان كه در اثر شدت و ضعف مراتب موجودات ممكن است بصورت مباينت در آيد هم چنان كه وجود بحت و بسيط ازلى سنخ ديگر است بقياس موجود ظلى توأم با نواقص و عاريتى بهمين قياس در همه صفات وجودى نيز هرگز ساحت ربوبى مماثل و يا مشابه با مخلوق و بشر نخواهد بود از اين نظر قدرت قاهره او غير از قدرتى است كه به بشر موهبت شده هم چنين علم او غير از علم عاريتى و توأم با جهل و عارضى بشر است بالاخره هم چنان كه موجودى مساوى و يا مماثل و يا شبيه ساحت ربوبى نبوده در هيچ يك از صفات نيز اين چنين نخواهد بود همچنين سنخ فعل او كه از كتم عدم و از لا شىء است.
در ذات احديت او جهتى كه منافى با وجوب وجود باشد نخواهد بود جز سلب اعدام و نواقص هم چنين علم و احاطه حريم كبريائى او بجميع اشياء موجودات و هم در اين شهود ذاتى مشهود هستند بشهود علمى او كه عين وجود احديت او است و اسماء و صفات حسنى بمعانى بسيار وسعه آنها همه موجودند بوجود احديت بسمت قيموميت بر موجودات.
(و الحمد للَّه زنة عرشه)