درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٧٢ - پرتوى از عالم مثال
شگفت آور و همنشينان مأنوس خود را مشاهده خواهند نمود در صحنهاى كه بشعاع روح صورت يافته است.
و از هر نعمت بهتر نعمت قرب و توجه بمقام قدس كبريائى است كه لازم ايمان و شعار عبوديت مىباشد زيرا نعمت قرب و شهود عظمت كبريائى خود بهترين نعمت كه فوق آن نعمت تصور نمىشود بلكه نفس ايمان و قرب و توجه بساحت قدس كبريائى جزاء و سيرت درخشان ايمان قلبى و انقياد و شعار عبوديت است و ساير صورتهاى مثالى و نعمتهاى مرتبه نازلى از ظهور سيرت اعمال صالحه است كه بظهور ميرسد و سيرت هر عمل صالح بهتر و نيكوتر از خود عمل صالح است ولى ايمان غيبى و ربط حقيقى بمقام كبريائى كه حقيقت قرب است از هر نعمت بالاتر است در نتيجه اعمال قلبى و شعار عبوديت كه سيرت و حقيقت آن قرب بمقام قدس است نعمتى از آن بالاتر و فزونتر هرگز تصور نميشود.
از اين بيان استفاده شد مفاد روايت صادر از اهل بيت عليهم السّلام كه
(القبر اما روضة من رياض الجنة او حفرة من حفر النيران)
با اينكه فرض قبر محدود و مكان محدود شده ولى سيرت آن صحنه مثالى از نعمتها كه شعاع كمالات روحى و ظهور ايمان اعتقادى و شعار عبوديت مىباشد.
بهمين قياس ارواح ظلمانى و پليد بيگانگان كه سيرت ننگين آنان جز بعد از رحمت و بىبهره از هر كمال و فضيلت نيست صحنه مثالى خاطرات روان پليد آنان حسرت و سوز گداز روانى و آتش درونى و نمونه و الگوئى از دوزخ است در هم چه مناظرى كه لازم بعد و محروميت و عجز روانى است بطور دائم در عالم برزخ بسر خواهند برد و آثار و شعلههاى آتشين كردار و جنايتهاى خود را با ديده اسف بار مشاهده خواهند نمود.
و ارواح پليد در نشئات برزخ و قيامت وجود آنها شر محض خواهد بود يا اينكه در عالم دنيا از جمله موجوداتى بوده كه خير آنها غالب بر شر آنها بوده