درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤٣ - (شرح)
او بوده همه را واجد است و قوام وجود جوهرى او خواهد بود و همين مفاد حركت جوهرى و سير و سلوك ذاتى و وجودى است و نيز از كلمه محضرا استفاده مىشود كه سيرت هر يك از آنها احضار خواهد شد در آن عالم بر حسب تناسب آن نشئه مثالى مثلا عمل صالح صوم و امساك در ايام ماه رمضان در دنيا سيرت متناسب آن در عالم برزخ وقايت از عقوبت و ايمن بودن از غضب مقام كبريائى است (و سيرت
الصوم جنة من النار
) همين است كه امساك سيرت آن ايمن بودن از غضب مقام كبريائى خواهد بود.
بالاخره همه اعمال قلبى و جوارحى ظهور آنها در عالم برزخ بتناسب همان نشئه خواهد بود.
و از كلمه محضرا استفاده مىشود كه سيرت هر يك از اعمال قلبى و جوارحى در آن صحنه مثالى احضار مىشود و حضور در آن نشئه بطور ظهور و تمثل است باينكه با نيروى روحى و شهود نعمتهاى مقام كبريائى را كه براى اهل ايمان آماده فرموده است در عالم برزخ بطور مقدماتى و تمثل مشاهده مينمايد و با نيروى شنوائى و بينائى و حواس درونى روح متنعم خواهد بود زيرا در عالم برزخ روح واجد حواس پنجگانه كه حقيقت آن علم و شهود بطور تمثّل است خواهد بود و نيروهاى ظاهرى و اعضاء حواس خود را از دست داده و فاقد است ولى روح مستقل بالاصالة بدون حاجت بعضوى بالذات مىشنود و مىبيند و مىفهمد و مييابد از نظر اينكه نفس و روان انسانى در حال زندگى بخود علم حضورى دارد و خود را مىيابد و آنچه از خارج از طريق حواس استفاده نموده علم حصولى و صورت حاصل از خارج بوده نه بطور حضورى است.
زيرا هيچ موجودى براى غير خود حضور ذاتى نخواهد داشت بشر فقط حضور ذاتى نسبت بخود دارد و هم چنين حضور او براى ساحت كبريائى بحقيقت حضور است و هر چه در زندگى انسان بفهمد و صورت علمى حاصل از خارج براى