درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٩٢ - قوله لا يوصف بكيف

قوله‌: لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ

: هرگز حريم كبريائى او مورد بصر و نيروى بينائى قرار نخواهد گرفت زيرا حريم قدس او ازلى و مجرد و اقصى درجه عظمت است اوهام و خيالات و افكار بشرى نيز هرگز در حريم قدس او راه نخواهند يافت ابصار ظاهرى و حواس ظاهرى خودشان و نه آلات آنها مورد ادراك قرار نميگيرد زيرا ادراك عبارت از حصول براى شى‌ء ديگر است كه صور ادراكى خواهد بود.

قوله‌: وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ

: صفت اثباتى عالم باشياء و موجودات است بلحاظ تجرد و قدس حريم او از جسمانيت و ماديت و ظلمت، زيرا هر مجرد عالم بذات خود خواهد بود و هم چنين عالم بساير اشياء و ما سواء خواهد بود زيرا ذات قدس سبب پيدايش و انبعاث همه فيوضات است و علم به سبب بمسبب و بمعلول خواهد بود وساطت حريم كبريائى عالم بذات خود و بهمه آثار است و هيچ موجودى گرچه وسائط بيشمار داشته باشد بالاخره منتهى به نيروى غيبى مى‌شود كه از حريم قدس منبعث شده است زيرا علم بذات عين علم بهمه مجعولات و مخلوقات خواهد بود و علم بهر يك از اسباب مخلوقات از نظر اينست كه وسائط بسيارى است بهمه آنها احاطه علمى و شهودى دارد و هم چنان كه آيه كريمه فرمود أَ لا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ بالاخره مراتب موجودات طبيعى نفسانى و عقلى و ساير مقامات همه مراتبى از علم و احاطه حريم كبريائى خواهد بود و مظاهرى نازل از عظمت و صفت خبير هستند.

قوله‌: لا يوصف بكيف‌

: صفت سلبى هرگز ساحت قدس ربوبى معرض عوارض قرار نخواهد گرفت زيرا عوارض از لوازم موجودات عاريتى و عارضى است ساحت ربوبى وجود حقيقى‌