درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٢٨ - قوله و لا يقال شىء فوقه امام كل شىء و لا يقال له امام

هم چنين آيه كريمه‌ ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى‌ ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ‌ از نظر قيمومت و اينكه بر همه موجودات احاطه معنوى دارد و پيوسته از فيوضات او موجودات بفيض وجود رسيده و بهره‌اى از هستى دارند چه آنكه هرگز دو نفر و يا سه نفر با يك ديگر نجوى ننمايند و گفتگوى پنهانى بيكديگر نگويند جز اينكه ثالثى بر دو نفر و يا رابعى بر سه نفر آنان احاطه شهودى و قيمومت نداشته باشد اين از نظر احاطه حقيقى قدس ربوبى است كه بر همه موجودات و عوالم دارد زيرا قوام مخلوق بخالق و آفريدگار است و همه افراد بشر مانند ساير انواع مخلوق و آفريده جهان آفرينند.

هم چنين روايت شريفه قريب في بعده بعيد في قربه از نظر اينكه خالق بر حسب لازم احاطه بمخلوق دارد از اين نظر قريب است و از خود آن مخلوق نزديكتر است زيرا مانند سايه و خورشيد كه بر آثار و انوار و اشعه خود احاطه دارد و از طرفى خالق بى‌نياز از مخلوق است.

بدين جهت مقام خالق بسيار عالى قرار از مقام مخلوق است بهمان جهت كه بالاتر است بهمان جهت نيز دورتر است از موجودات از نظر اينكه مقام خالق با مخلوق يكسان نخواهد بود و هم چنين ساحت قدس ربوبى فوق كل شى‌ء است در اثر احاطه قيوميه‌ئى كه بر مخلوق دارد و از احاطه حقيقى معنوى است و بلحاظ احاطه و قيوميت بر اساس و ريشه پيدايش موجودات است.

قوله‌: و لا يقال شى‌ء فوقه امام كل شى‌ء و لا يقال له امام‌

. از نظر اينكه ساحت قدس ربوبى وجود بحت و بسيط است لا محاله غير محدود و لا حدى است از اين نظر وجود او فوق و خالق اشياء و موجودات جهان است و نيز امام و سبب و علت و خالق همه مخلوقات است و مبدء موجودات در باره او گفته نمى‌شود كه امام زيرا كه او امام و پيشوا و آفريدگار موجودات و عوالم است.