درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٧٩ - قال قلت يزعمون انه بصير على ما يعقلونه قال فقال تعالى الله انما يعقل ما كان بصفة المخلوق و ليس الله كذلك

قوله‌: و الحدوا و شبهوا تعالى اللَّه عن ذلك‌

: كسانى كه ساحت قدس او را تشبيه به بشر نموده‌اند از طريق خرد و توحيد منحرف گشته و به ضلالت افتاده‌اند و از مكتب توحيد و قرآن به كنار رفته‌اند و او را تشبيه بخلق نموده و علم او را كيفيت و چگونگى دانسته و علم و قدرت او را زائد بر ذات كبريائى پنداشته صفات وجودى او را زائد و كيفيت و چگونگى گفته‌اند و در اثر زائد بودن صفات بر ذات كبريائى لا محاله علم او مغاير با قدرت و هر يك از صفات وجودى او مغاير با صفات ديگر و نيز مغاير با ذات خواهد بود همچنان كه بشر چنين است، ذات او مغاير با هر يك از صفات زائد و حقيقت او متعدد و كثرت از نظر ماهيت و مائيت است.

قوله‌: يسمع بما يبصر و يبصر بما يسمع‌

: صفات كمال وجودى او عين ذات قدس اوست و صفات او متحد و عين ذات اويند كثرت صفات او سبب كثرت و تركيب ذات كبريائى او نخواهد بود، زيرا صفات او عين ذات و عين صفات ديگر اوست بقدرت و علم حيات عين ذات قدس ربوبى است و علم او احاطه به مسموعات و مبصرات دارد و قيوم آنهاست و از ازل عالم به مسموعات و مبصرات بوده بدون اينكه علم و احاطه او از خارج و بطور انفعال و حصولى و يا ارتسامى و يا حلولى باشد بلكه بساطت محض است و در ازل بر همه شئون و تشخصات موجودات احاطه بطور شهود و قيمومت داشته و دارد، بلكه هر يك از صفات كبريائى او بقياس صفات ديگر متحدند يعنى قدرت او عين حيات و علم و احاطه اوست و همه عين ذات كبريائى اويند.

قال‌: قلت يزعمون انه بصير على ما يعقلونه قال فقال تعالى اللَّه انما يعقل ما كان بصفة المخلوق و ليس اللَّه كذلك‌

: گروهى چنين پندارند صفت علم ربوبى و بصر او راجع به علم او بمبصرات بر وجه‌