درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٣٧ - قوله قلت يزعمون انه بصير على ما يعقلونه
مختلف هستند ولى حقيقت آنها جز از شئون كبريائى نخواهند بود و آن عينيت صفات با ذات كبريائى خواهد بود.
بالاخره كثرت صفات وجودى سبب كثرت در حريم كبريائى نخواهد بود زيرا همه از شئون ذات هستند و در باره بشر از نظر اينكه وجود او محدود است و جزء ذات حقيقى آن علم و قدرت و حيات نيست از اين نظر همه صفات زايد و سبب كثرت ذات فرد بشر خواهد شد.
مثلا فرد عالم از بشر داراى زياده و فضيلت و مزيتى است كه ساير افراد جاهل آن مزيت و فضيلت را ندارند ولى در باره ساحت ربوبى از نظر اينكه وجود بسيط و واجب است حقيقت حيات و قدرت و علم و كبريائى ازليت و ابديت است نميتوان هيچ يك از اين صفات را از حريم قدس ربوبى نفى كرد زيرا همه از شئون حقيقى وجود واجب بسيط هستند هم چنان كه موجود واجب ازلى منهاى صفت حيات و قدرت و علم مفهوم ندارد.
بر اين اساس است كه گفتهاند حيات او عين قدرت او است و نيز قدرت و علم احاطه او عين حيات او خواهد بود و همه از شئون حريم كبريائى هستند و ميتوان گفت (حى من حيث هو قادر و قادر من حيث هو حى و عالم من حيث هو حى) بهمين قياس همه صفات كبريائى مانند كبريائى و ابدى و ازلى كه جز بر ساحت قدس صادق نخواهد بود.
قوله: قلت يزعمون انه بصير على ما يعقلونه
: سائل گفت كه گروهى چنين پندارند كه ساحت ربوبى داراى صفت علم و احاطه است و از شئون علم كلى او بمبصرات است باينكه در حريم قدس صورتها عقلى كه حاصل و مرتسم در ذات قدس خواهد بود از اين نظر علم او بجزئيات حادث و حاصل خواهد بود و سبب كثرت و عروض صفت علم بجزئيات و افعال بشر خواهد بود.