درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٨٩ - وجود مثالى و تمثل
قيامت نظام مستقر و محصول عوالم امكانى است و هر موجودى كه سهمى از حيات و بقاء داشته باشد ناگزير در آن صحنه خواه ناخواه احضار خواهد شد و نظر باينكه غرض اصلى از گسترش اين عالم پهناور و بىپايان از نظر آنست كه حيات و زندگى سلسله بشر ابدى و هميشگى است به تبع دوام حيات سلسله بشر عالم قيامت نيز محكوم بنظام ابد خواهد بود.
و از جمله آثار آن بر حسب منطق آيه يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ سرائر روان و نهفتههاى درونى ذات و ذاتيات و منتهاى سير و حركات وجودى و لطيفه جوهر هر فردى بنهايت ظهور خواهد رسيد و هر آنچه در عالم مثال هر فردى از اسرار و مناظر خيالى و معلومات و فكريات داشته و در حقيقت قائم به نيروى روحيه آنان بوده و بطور تمثل بآنها توجه داشته و هر فردى سعادتمند و يا بيگانه صحنه مثالى عالم برزخ را سپرى نموده.
اينك همه آنها بعرصه ظهور كامل خواهد در آمد و صورت مثال بصورت حقيقت در نظام ابد ظهور خواهند نمود و همان طور كه در عالم برزخ همه فكريات و خيالات و انديشهها و عقليات قائم بروح و روان و نيروى خيال بوده و آنچه از مناظر ملايم و يا صورتهاى منافر مشاهده مىشد همه پرتوى از تابش روح نورانى اهل ايمان و يا از تيرهگى و ظلمت روان پليد بيگانگان بوده و حقيقت صورتهاى مثالى قائم به نيروى روانى و خيالى ارواح بوده كه در عالم برزخ اولين عوالم شهود است با توجه باينكه نفس در ذات درونى خود داراى نيروى شنوائى و بينائى و چشائى و بويائى و تخيل و تصرف و فعل و حركت مىباشد.
اصل و ريشه نيروهاى ظاهريست يعنى وحدت مشاعر باطنى اصل و ريشه مشاعر ظاهرى است و پس از مرگ روح از مشاعر ظاهرى متعدد بىنياز خواهد شد و خود مشاعر وجدانى باطنى و ذاتى و درونى خود را بكار ميبرد ولى در عالم قيامت كه صحنه ظهور كامل اسرار و نهفتههاى ارواح بشرى است بنهايت ظهور خواهد