درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٥٨ - (شرح)

است و بمعناى آن نيست كه تنزيه حريم قدس حمد و مدح و نعمتى است كه عائد مقام كبريائى مى‌شود زيرا كه او غنى عما سوا مى‌باشد بلكه غرض تقرب و رضوان و كرامت كه بهترين اجر و پاداش است براى پيروان و دانشجويان مكتب قرآن و اساس حيات و زندگى ابدى است براى اهل ايمان و هم چنين سبب حيات اعمال صالحه است كه باقى بوده و پيوسته رو بر شد و ظهور خواهد گذارد و عمل صالح منهاى توحيد بيهوده و هباء منثورا خواهد بود.

و كلمه شريفه اللَّه با اينكه نام حريم كبريائى است ولى از نظر اينكه مستجمع صفات كمال وجودى است بمنزله تفسير بهمه صفات وجودى است كه همه مظاهر مقام اسرار و حقايق است كه در مفاد ضمير هو بطور اطلاق درج و نهفته است و لفظ جلاله بيان و تفسير ذاتى همان حقايق است و نيز بيان صفات جلال و كمال كبريائى است و واجب الوجود لذاته است و از جميع جهات نيز واجب الوجود و عوالم امكانى مظهرى از مظاهر كبريائى هستند و بدين نظر اله و معبود و مستحق الهيت است كه همه موجودات هر يك بحد وجودى خود ربط محض باو بوده و اظهار عبوديت تكوينى و ذاتى نموده و نيز اظهار عبوديت و انقياد ارادى نسبت بساحت قدس ربوبى مينمايند.

خلاصه حقيقت الهيت اصل حقيقت وجود صرف نامتناهى است از اين نظر امكان ناپذير است كه صورتى از حريم او در اذهان قدسيان تحقق پذيرد و هم چنين شبيه او مثالى در عيان پديد آيد از اين رو فقط از او تعبير مى‌شود بطور اشاره و كريمه‌ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ‌ ناظر باين حقيقت است.

قوله: و الآيات من سورة الحديد الى قوله‌ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ: از جمله آيات كريمه كه نكات دقيق در باره توحيد در بر دارد آيات كريمه اول سوره الحديد را تشكيل ميدهند از جمله تسبيح موجودات در آسمانها و در زمين است از مراتب موجودات جماد و نبات و اجساد و مواد و معرفت‌