درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢١٧ - قوله و لا اين موصوف عليه و لا مكان جاور شيئا بل حى يعرف و ملك لم يزل له القدرة و الملك

وجودى او عاريتى و عارضى و بطور محدود و وابسته بغير خواهد بود.

قوله‌: و لا اين موصوف عليه و لا مكان جاور شيئا بل حى يعرف و ملك لم يزل له القدرة و الملك‌

: بيان صفت سلبى ساحت ربوبى است از نظر اينكه وجود او بحت و بسيط و منزه از نواقص امكانى و جسمانيت است محتاج بمكان و يا زمان كه ساحت او را احاطه داشته باشد نخواهد بود و اين از نواقص امكانى و موجودات زمانى است كه محتاج بزمان و مكان است كه در آنها تحيز داشته باشند بلكه ساحت ربوبى حى و وجود بسيط است كه چنين شناخته شده است كه حيات او ذاتى و ازلى است هم چنين مالكيت و سلطنت و قاهريت او ذاتى و دايم است و وابسته بخلق و نظام آفرينش نخواهد بود بلكه نظام عوالم امكانى مسطوره‌اى از عظمت و كبريائى و مالكيت حقيقى او نسبت بعوالم امكانى مى‌باشد نه از مبادى قهاريت او زيرا ساحت او مقدس و منزه است از اينكه از نظام امكانى كه مخلوق او است استفاده كبريائى و عظمت و سلطنت نمايد و قدرت او ذاتى و ابدى است و مانند بشر نيست كه در آثار و افعال خود بتواند اظهار عظمت و قدرت نمايد بلكه رابطه ساحت ربوبى نسبت بموجودات رابطه قيوميت و معيت احاطه و تدبير است.

هم چنان كه كريمه‌ وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ‌ ناظر باين حقيقت است از نظر تجرد و بساطت وجودى ساحت ربوبى منزه از نواقص امكانى است بلكه وجود او بحت و بسيط و قهار و بر همه افراد بشر و بر قلوب و راز دلهاى آنان و نيز بر همه موجودات احاطه و قيوميت دارد و معيت ساحت ربوبى معيت خالقيت و قيوميت و احاطه است بر اين اساس اختلاف حالات و مكانها بر اثر احاطه قيوميت ربوبى نسبت بافراد بشر فرقى نخواهد داشت.

همه موجودات و هم چنين هر فردى از بشر در هر حالى از حالات و مكانى از مكانها باشد ساحت ربوبى بر او احاطه قيوميت دارد و هر لحظه از فيوضات ربوبى‌