درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٨٥ - قوله لم يزل الله عالما قادرا ثم أراد

از ذات ربوبى اشياء و عوالم منبعث خواهد شد و فعل صادر از علم مقرون به اراده و مشيت و رضا بوده و صدور فعل و اثر از ساحت ربوبى بطور وجوب خواهد بود و فعل و اثر نيز از نظر كمال و اتقان آن ظهورى از صفات و كمال وجودى واجب على الاطلاق است و صدور فعل نيز بطور وجوب و ابدى خواهد بود.

نتيجه آنست كه اشياء و عوالم امكانى منبعث از ذات و صادر از حريم ربوبى خواهد بود و در اثر ذات قدس كبريائى خود و از نظر اينكه عوالم امكانى بمنزله شعاعى است فروزان و نوريست تابان و حكايت از صفاء و نور محض حريم كبريائى مى‌نمايد و اينكه نمونه‌ايست از صفات و كمالات وجودى و نظام قدس ربوبى و نيز نظام امكانى از نظر حسن تدبير و حكمت طبق نمونه‌اى از نظام شريف ربوبى خواهد بود، همچنين دوام و ابديت نظام امكانى شاهد آنست كه قائم بذات است و قيوم على الاطلاق ظل بينهايت و آثار درخشنده او ابدى خواهد بود.

خلاصه ساحت كبريائى فاعل و آفريدگار اشياء و موجودات و عوالم امكانى است، بطور وجوب بر فعل او و ظهور اراده قاهره‌اى است كه نظام امكانى را از فيض وجود بهره‌مند مينمايد و غرض كمال ذات قدس ربوبى است و بطور وجوب نيز فيوضات از حريم كبريائى شرف صدور خواهد يافت، زيرا از پرتو واسطه‌اى است كه از حريم قدس منبعث ميشوند و موجودات را فرا ميگيرند. بدون اينكه غرض زائد و فائده از آفرينش و نظام امكانى منظور باشد، زيرا غرض امر زائد و مترتب بر فعل مى‌شود و شاهد نقص فعل و ذات است و ساحت ربوبى چه ذات كبريائى او چه فعل و اثر او منزه از نقص است چه آنكه غرض تأثير بسزائى در تحريك فاعل و اقدام بعمل دارد و لا محاله عمل او تابع غرضى بوده و خود محكوم غرض و فائده آن خواهد بود.

قوله‌: لم يزل اللَّه عالما قادرا ثم أراد

: صفات ساحت قدس ربوبى ذاتى است و صفات كمال وجودى او با اينكه‌