درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٥١٨ - قوله ما شاء الله كان و ما لم يشأ لم يكن
او را اذن دهد بر حسب اختيار بتواند از گندم بخورد و فعل اختيارى او بدون اذن حق تعالى هرگز ميسر نخواهد بود.
بالاخره هر چه را كه حق تعالى امر فرموده و يا تجويز فرموده اقدام بآن عمل مورد رضاى حق تعالى بوده ولى گناهان گرچه بر حسب نظام امكانى و نيروى اختيار فاعل مختار مورد مشيت كبريائى قرار گرفته ولى از نظر گناه بودن آن را تحريم فرموده و منع اكيد نموده است.
نتيجه آنست كه هر چه در نظام وجود بهرهاى از وجود دارد بايد بمشيت حق تعالى تحقق بپذيرد و گر نه محال است موجودى بدون اذن و خواست حق تعالى بوجود بيايد در مورد فعل جائز و مباح و واجب مورد مشيت حق تعالى خواهد بود بخواست فاعل مختار و در مورد گناهان نيز بر حسب مسألت فاعل مختار از حق تعالى كه اذن فرمايد و بسوء اختيار خود فاعل مختار آن عمل گناه را بجا آورد.
در اين مورد نيز حق تعالى آن عمل را از فاعل خواسته باراده تكوينى ولى بر حسب تشريع فاعل مختار را از آن عمل گناه منع فرموده و نهى اكيد نموده است و در اثر مشيت و اراده تكوينى حق تعالى فاعل مختار را مورد آزمايش قرار داده از نظر اينكه امكانات نيروى اختيار را براى فاعل مختار فراهم فرمايد از جمله شرايط و اساس فعل اختيارى مشيت حق تعالى است كه به مسألت فاعل پاسخ دهد در نتيجه فعل خواسته در خارج تحقق بپذيرد در مورد افعال اختيارى بشر كه صالح است مورد رضاى حق تعالى بوده ولى در موارد گناهان نيز مورد اذن قرار گرفته بمنظور تحقق ركن اختيار ولى از آن نيز منع اكيد فرموده است و او را مورد عقوبت قرار خواهد داد.
خلاصه از جمله فيوضات حق تعالى كه اهل ايمان را فرا ميگيرد بصورت مشيت ظهور خواهد نمود كه اساس وجود ممكن است چه فعل صالح باشد و يا