درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٩٥ - بيان تضاد نيروى خيال با حس است
خواهد شد، بلكه بر حسب آيه كريمه وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ آنست كه از تكرار عمل قبيح صورت ملكه و صورت فيلم عمل قبيح در روح و روان صورت ميگيرد، بنام صورت روح و ملكه و صورت تيرهگى روح سبب مىشود كه فاعل مختار براى هميشه مورد عقوبت قرار بگيرد.
از نظر اينكه صورت روح و فيلم كه در روح ثابت و مستقر است، يعنى صورت جوهرى روح همان سيرت عمل و اعمال قبيح است، نظر به اينكه آن صورتها جوهر روح و ثابت و مستقر هستند، بدين نظر عقوبت و اجر آن نيز ادامه خواهد داشت، زيرا عقوبت همان سيرت و محصول عمل گناه و قبيح است كه در روان هست و استقرار دارد، و بصورت حسرت و عقوبت روانى و جسمانى در خواهد آمد بالأخره سبب دوام و خلود اهل بهشت و رحمت در اثر صورت ثابت و مستقر روح اهل ايمان است كه سيرت و لازم آن صورتهاى اعمال صالحه بصورت نعمتهاى روحى و روانى و جسمانى ظهور خواهد نمود.
بالأخره عقوبت و نقمتهاى مستند بصورت روحى دائم خواهد بود، چه صورت و چهره اهل ايمان و تقوى و چه صورت و سيره اهل نفاق و كفر.
صحايف اعمال و اقوال و صورت و سيرت آنها در اين جهان پنهان است و از شئون روح و روان افراد بشر است و مختصر آثارى در اثر اختلاف اعمال صالحه و اعمال قبيحه في الجمله آشكار است ولى در عالم برزخ و قيامت بنهايت ظهور و اختلاف خواهد رسيد، بطورى كه هيچ جهت مشابهت و ابهام ميان آنها نخواهد بود، و همچنان كه صورتهاى اعمال و احوال در اين جهان آشكار است و سيرت آنها پنهان است به همين قياس در عالم برزخ و قيامت سيرت اعمال و احوال آشكار مىشود و صورت آنها كه در اين نظام آشكار بوده، پنهان خواهد شد.
بالاخره آنچه از طريق حواس ظاهرى مورد احساس و احاطه قرار ميگيرد، اثرى از آنها در قلب و روح ثبت و ضبط خواهد شد، همچنان كه آيه