درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤٩٢ - قوله فلما حكم بذلك وهب لاهل محبته القوة على معرفته
برگزيد همه را احاطه دارد و بر طبق همان اقتضاء هر يك از افراد كه در دنيا طريقه سعادت و يا شقاوت را انتخاب مينمايد هر آنچه را كه خود افراد نسبت باعمال قلبى و جوارحى انتخاب مينمايد حق تعالى همان خواسته و محصول وجودى آنان را مورد حكم قرار ميدهد در آن ظرف ازلى سعادت و مرتبهاى از سعادت هر فردى را و هم چنين شقاوت هر فردى را بقدر شايستگى و خواسته خود او مقرر ميفرمايد.
اين حقيقت بطور اقتضاء است يعنى سعادت و هر مرتبه از سعادت بطور اقتضاء است كه بايد در دنيا اين حقايق نهفته بظهور و فعليت خواهد رسيد و آنچه حق تعالى در آن ظرف ازل احاطه شهودى داشته بر طبق اين اعمال قلبى و جوارحى هر فردى نيز بر طبق آن بظهور خواهد رسيد و نتيجه و غايت بر طبق بدايت و آغاز خواهد ظهور نمود و بهر يك از سعداء نيز در آغاز قوه معرفت و رابطه عبوديت و عبارت از ايمان فطرى است باو موهبت فرموده و آن را در اثر مسألت شخص هر لحظه تقويت خواهد فرمود و بر ايمان و فضيلت خلقى و صلاح عملى او افزوده خواهد شد.
اين همان سعادت اكتسابى است كه در نتيجه موهبت قوه معرفت و نورانيت كه حق تعالى بر حسب مسألت هر يك از افراد سعيد و صالح موهبت فرموده است و در روايت تعبير نموده باهل محبت با ساحت قدس ربوبى يعنى همان ايمان فطرى كمونى آنان بصورت مسألت و ظهور درمىآيد.
حق تعالى نيز مسألت آنان را پذيرفته هر لحظه بر قوه معرفت و علاقه بعبوديت را در آنان افزود و از طرفى از طريق التزام بوظايف دينى و اعمال صالحه و ترك محرمات همين قوه تحكيم شده و بصورت ملكه عدالت و سعادت و فضيلت و نورانيت روان خواهد درآمد و بر حسب دقت نظر سبب سعادت همان نورانيت كمونى و فطرى الهى است كه در روان او نهفته و بر حسب طبع نيز شخص