درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٦٥ - پرتوى از عالم مثال
صالحه و فضايل ملكات خود را از نظر اينكه ذات ذاتيات روان خود ميباشد صحنه مثالى همه آنها را در خارج از ذات خود نيز مشاهده خواهد نمود بطور دائم كه لحظهاى قابل ترديد و يا زوال نخواهد بود.
از اين مقدمه استفاده شد كه حالات برزخ بر اساس امور موهومه كه وجودى جز در نيروى خيال باشد نداشته صحيح نيست بلكه صحنه مثالى كه ظهور ذات و ذاتيات روح و روان افراد بشر است بطور تمثل حقيقى و ثابت و برقرار و دائم و شعاعى است كه از نور ايمان و صفات و فضايل اهل ايمان بخارج مىتابد و صحنه مثالى را دائم بوجود مىآورد و حق تعالى نيز آن صحنه را بطور تجدد امثال و دائم و ثابت و مستقر قرار ميدهد اين است مفاد
(القبر اما روضة من رياض الجنة او حفرة من حفر النيران)
. و مفاد تمثل و عالم مثال و موجودات برزخى موجودات در صحنه مثال و ثابت است كه بر اساس صورتهاى علمى و خيالى است كه جزء و صورت ذات روح و روان و مستقر و برقرار است و بر اساس فرض و وهم نيست بالاخره وجود مثالى و خيالى عالم برزخ را نبايد قياس نمود بوجود خيالى در حال حيات دنيوى كه بر پايهاى استوار نخواهد بود.
همه موجودات عالم ماده و نظام دنيا بر اساس كثرت و تحيز و ذرات نامتناهى و از خود بيخبر و معرض تحول هستند و هر ذرهاى از موجودات جهان طبع محكوم بزوال و اختلاف و عدم استقرار مىباشند و در اثر تحول نيز چيزى از موجودات محكوم بعدم صرف و نابودى نخواهد شد مثلا چنانچه در دنيا بدن حيوانى سوخته شود در اثر تحول و تجزيه ذرات آن بصورت ذرات خاكستر و مقدارى دخان و ازت و غيرها خواهد درآمد و هيچ چيز از آن فانى نخواهد شد بالاخره حكم خاصى در نظام طبع نسبت بموجودات مادى بطور دائم و نظام صحيح جارى است و غير قابل تخلف مىباشد مثلا استخوان بدن حيوان چنانچه سوخته