درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٦٣ - پرتوى از عالم مثال
النيران)
ناظر باين حقيقت است كه در عالم مثال آنچه روح در قوه خيال داشته از اعمال صالحه و يا طالحة و حركات و سكنات همه را بطور مثال در ذات خود مىيابد و با نيروى باطنى كه جامع انواع محسوسات و اصل حواس است بطور تمثل مشاهده مىنمايد.
بدين لحاظ قبر اهل ايمان صحنهاى است از مناظر گوارا و نعمتهاى گوناگون يعنى سيرت ايمان و اعمال صالحه و فضايل خلقى در آن صحنه بنظر شخص مؤمن ميرسد بطورى كه در عالم تمثل خللى رخ نخواهد داد و بطور اصيل و ذاتى و دائم اين صورت صحنه مثالى در نيروى ادراكى و احساسى مؤمن حاضر خواهد بود.
از لحاظ اينكه صحنهاى است كه شعاع خاطرات و عقيده ايمان و اعمال صالحه و فضائل خلقى است يعنى آنچه در خاطر بطور ثابت دارد كه جزء ذات و ذاتيات روح است بطور تمثل در ذهن و خاطر خود آنها را در صحنه خارج بطور تمثل براى هميشه مشاهده خواهد نمود و نيروى خيال در عالم برزخ غير از نيروى خيالى است كه در حال زندگى در نفس انسانى است.
زيرا نيروى خيال در حال زندگى مقرون بعوايق احساسى خارج است ثبات و استقرار نخواهد داشت ولى نيروى خيال در عالم برزخ حد وجودى روح و كمال ظهور ذات و ذاتيات روح است كه مرتبه نازل آن عالم تمثل و ظهور خاطرات در صحنه مثالى مىباشد و در عالم آخرت همين خاطرات كه بطور تمثل در عالم برزخ ظهور داشته در عالم آخرت بطور حقيقت صورت خواهد پذيرفت با حفظ رابطهاى كه نعمتهاى اخروى و اعيان موجودات خارجى مانند قصور و اشجار و حور و سائر نعمتى كه با روح مؤمن ارتباط كامل خواهد داشت.
يعنى در حقيقت همه نعمتهاى موجود در خارج در بهشت بمنزله شعاعى است كه از روح و نورانيت آن به خارج تابيده و همه نعمتهاى اخروى از شئون ذات و روح اهل ايمان است و اختصاص بشخص خاص دارد و پرتوى از كمالات روحى