ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٨٠

ديگران را فاش كند و اگر چه به زبان نياورد زيرا بدان راضى است. از مجلسى (ره)- اين حديث دلالت دارد كه غيبت شامل بهتان هم هست و اين معنى ديگرى است براى غيبت و ممكن است مقصود از ذكر عيبى كه خود نكرده است اين باشد كه نواقص خلقت او را بگويد كه به اختيار او نيست و كار خدا است و در اين صورت مخصوص به عيب‌هاى مستوره است و اولى ذكر عيوب است و دومى ذكر گناهان، معنى تازه نيست تا آنكه مى‌فرمايد: اين حديث دلالت دارد بر اينكه ذكر گناه مشهور و معروف كسى غيبت نيست. از مجلسى (ره)-

«كلما ذكرته»

يعنى هر وقت بدى او را گفتى براى او استغفار كنى يا اينكه براى يك غيبت هر وقت به ياد او افتادى براى او استغفار كنى يا هر وقت كه به ياد غيبت كردن از او افتادى برايش استغفار كنى. و ظاهر اين حديث اين است كه نياز به حلاليت طلبيدن از او ندارد و جمعى هم بدان قائلند و از استحلال منع كرده‌اند ولى در صورتى كه استحلال موجب مزيد هتك و اهانت او نباشد اولى و احوط است خصوص اگر غيبت به گوش او رسيده باشد و ممكن است منظور از اين خبر صورتى باشد كه به گوش او نرسيده و به اين وضع بايد ميان اخبار اين مسأله توافق داد چنانچه در روايت مصباح الشريعه هم كه مؤيد آن است به همين تفصيل تصريح شده است. از طيبى نقل شده است كه در معنى‌

«حتى يخرج مما قال»

گفته: يعنى توبه كند يا پاك شود، من گويم شايد مقصودش توبه در دنيا باشد. از مجلسى (ره)- اگر آن عيب مشهور را شنونده هم بداند شكى نيست كه ذكر آن غيبت نيست و اگر نداند و بدان مشهور باشد تا جايى كه از ذكر آن باكى ندارد باز هم غيبت نيست و اگر از ذكر آن بدش آيد