ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٢٤

مخالف نيست.

٢- گفته‌اند: ايمان به وسيله زنا بد مى‌شود چون مالِ پست.

٣- گفته‌اند: وجه شباهت اين است كه ايمانِ زانى كاسته گردد نه آنكه به كلّى نابود شود مانند انفاق از مال پست كه كاسته است نه آنكه به كلّى انفاق محسوب نيست، پايانِ نقل از مجلسى (ره).

ممكن است گفت: مقصود اين است كه هر كردارى خرج كردن از بنيه تن است و كاستن نشاط بدن و جان كه ايمان هم در ضمن آن است و اگر در خلاف كارى چون زنا صرف شود انفاق بدو خبيث است و اگر در كارِ خوب و موافقِ دستور خدا صرف شود عوض دارد و مايه سعادت آينده دنيا و آخرت است و بجا مصرف شده، و چون انفاق پاكيزه و طيب است. اين تشبيه طبق پندار آنان بوده كه شيطان انسان را مخبط سازد و او غش كند يا اينكه جن او را مس كند و ديوانه شود، يعنى برخاستن رباخواران چون از جاى برخاستن ديوانه‌ها است كه دستخوش شيطان شده‌اند نه از راهِ اختلال عقل آنها بلكه از براى اينكه ربا خوارى سبب ورم دلِ آنها شده و آنها را سنگين و بد حال كرده است، انتهى (از بيضاوى) و حاصلش اين است كه برخى اصحاب گفته‌اند: رباخواران هنگام رستاخيز براى سنگينىِ بار گناهِ رباخوارى كه بر دوش دارند مانند يك آدم خردمند و عاقل از جاى برنخيزند بلكه چون ديوانگان باشند كه تلو تلو خورند و بيفتند و برخيزند و بارِ ديگر نتوانند برخاست و آن ربا كه خورند در دلشان باد كرده و براى آنها بارِ سنگينى شده كه نتوانند برخاست و درست راه رفت.

در مجمع گفته است: يعنى برپا نشوند در روز قيامت جز بمانند كسى كه شيطان او را ديوانه كرده است و اين نشانه رباخواران است در موقف قيامت، از ابن عباس و جمعى چنين نقل شده است. و گفته شده است كه اين موضوع بر سبيل تشبيه آمده است زيرا حقيقت اين است كه شيطان انسان را