ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٣٥

از مجلسى (ره)- «أ ترى» به صيغه معلوم يا مجهول، استفهام است به معنى انكار يعنى چنين نيست كه ناشناخته بماند.

«انه لا بدّ» يعنى راستش اين است كه هميشه يك دروغگو هست كه مردم را به دنبال خود مى‌كشاند و هر چه از او بپرسند جواب مى‌دهد و در برابر آنچه هم نمى‌داند دروغى مى‌تراشد و به ناچار بايد بسيار دروغگو باشد و يا آنكه هميشه يك مرد عاجز الرأى به دعوى رياست اقدام مى‌كند.

و محتمل است مقصود اين باشد كه هر كه رياست طلب است به ناچار يا بايد بسيار دروغگو باشد و يا آنكه در جواب درمانده گردد، زيرا مردم در همه مسائل و در امور مشكله به او مراجعه مى‌كنند و اگر همه را جواب دهد بايد غالباً دروغ گويد و اگر هر چه را نداند جواب ندهد درمانده جلوه كند. در ضمن اخبار به وجه بليغى از عالمِ بى‌عمل انتقاد كرده است و بدترين سرانجام او را بيان كرده است و البته هر گونه علم و دانش مفيد علم به همان قوانينى است كه موجب عدالت و درستى داد و دهش باشد عدالت نسبت به خود و خدا و مردم و روابط زندگى، و هر كس يك قانون عدلى را بداند و آن را زير پا نهد و بر خلاف آن ستم روا دارد چنين سرانجام بدى خواهد داشت. از مجلسى (ره)- مراء مصدر باب مفاعله است به معنى جدال و اعتراض بر سخن ديگرى بدون غرض دينى. در مفردات راغب است كه:

امتراء و ممارات محاجه و گفتگو است در موضوعى كه مورد ترديد است تا آنكه گويد: مقصود از نهى در آن در حديث جدل براى اثبات باطل و غلبه در آن است و اما مجادله براى اظهار حق پسنديده است براى قول خدا تعالى:

«وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ‌». از مجلسى (ره)- مقصود از هدف كردن خدا براى ستيزه در اينجا اين است كه در ذات و صفات خدا با مردم وارد بحث و گفتگو شود زيرا