ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٦٧

و نه دليلى كه به دست گيرد. از مجلسى (ره)-

«و لا يجوز عليهم ما عاهد عليه الكفار»

يعنى پيمان با كفار براى غزو كفار ديگر بر پايه عذر مانع از جنگ با آنان نيست زيرا پيمان بر غدر صحيح نيست. يا مقصود اين است كه اين پيمان مانع از جنگ مسلمانان با كفارى كه در طرف ديگرند نيست. از مجلسى (ره)-

«و لكل فجرة كفرة»

به فتح در هر دو كلمه، يعنى پرده پوشى حق يا ناسپاسى و پرده پوشى نعمت خدا لازمه هر گونه هرزگى و نابكارى است، يا مقصود از آن كفرى است كه به مرتكبانِ گناهِ كبيره اطلاق شده است. از مجلسى (ره)- كذب بر ائمه شامل جعل حديث و تفسير حديث بر خلاف مقصود هر دو مى‌شود و نسبت عملى بدانها كه نپسندند و يا ادعاى مقامى كه منافى عصمت است براى آنها در آن داخل است. ضرب المثل است كه دروغگو كم حافظه است. از مجلسى (ره)- «ارادة الاصلاح» شايد مقصود اراده اصلاح حال قوم خودش باشد كه از پرستش بيان برگردند، براى اينكه وقتى شخص خردمند بيانديشد كه اسناد شكستن به آنها درست نيست چون شعور و علم و قدرت ندارند و اين صفات در آنها نيست و نمى‌توانند خوارى و زيان را از خود بگردانند مى‌دانند كه شايسته پرستش نيستند و از آن بر مى‌گردد.

و دانشمندان تفسير در باره اين آيه وجوهى ديگر گفته‌اند:

١- به قصد اخبار ادا نشده تا دروغ باشد بلكه به قصد الزام طرف بر سبيل استهزاء ادا شده و حكم جمله انشائيه دارد.

٢- مقصود اين است كه خودِ آنها به واسطه آنكه معبود بت پرستان شدند سبب شكستن خود گرديدند نه آنكه فعل از آنها صادر شده.

٣- به عنوان حكايت از لازم مذهب آنها ادا شده، يعنى كسى كه او را