آن است. يا به امر كردن ايشان است به اقامت شعاير اسلام از حج و جمعه و عيد كه متضمن تكليف ابدان است يا بذل مال، و باب نهم مفيد آن است. اين است عمل امام با مسلمانان عادل.

يا عمل است و تصرف در مسلمانان بغات، و باب دهم مفيد آن است. و اما عمل امام در شرع با كافران يا به جنگ است يا به صلح، اگر به جنگ است يا از جهت تعرّق ايشان است در كفر يا جهت عروض كفر است، و اوّل يا در نفوس ايشان است يا اموال ايشان، اگر در نفوس ايشان است آن جهاد است، و باب يازدهم مفيد آن است. يا در اموال ايشان است و آن غنايم است، و باب دوازدهم مفيد آن است. يا جهت عروض كفر است ايشان را بعد از اسلام، و آن مرتدانند از كافران، و باب سيزدهم مفيد آن است. اين است عمل با كافران به جنگ.

و اما عمل با كافران به صلح، يا به مصلحت اخذ مالى است از ايشان، و آن جزيه است، و آن جماعت ذمّيانند، و باب چهاردهم مفيد آن است. يا به مصلحتى است غير مال از استيناس با اهل اسلام، و از سماع قرآن و شيوع تجارت و ديگر مصالح كه راى امام تقاضاى آن كند، و آن موادعه و امان است، و باب پانجدهم مفيد آن است.

اين است وجه ضبط مقاصد كتاب در ابواب مذكوره كه جهت سهولت ضبط و حفظ براى طالبان و مفتيان از نواير مطالب اين كتاب سمت ذكر يافت. و چون سلطان اسلام كه بواسطه فقدان بعضى از شرايط امامت به استيلا بر ملك اسلام مسلط شده خواهد كه سلطنت اسلام و ملك او را به استحقاق حاصل باشد، به‌همين اعمال كه بر امام لازم است كه عمل نمايد بايد كه عمل كند، و ما او را در احكام مذكوره كتاب قرينه امام ياد كرديم در ابواب. پس اين كتاب در بيان اعمال امام و سلطان باشد، و التوفيق من اللّه و المدد، و الآن اوان الشروع فى المقصود و التكلان على اللّه المعبود.