آثار مهابت نبوت در خلفا موجود بوده، خود بدان امر اقدام مى‌نموده‌اند، و امروز چون سلاطين را به خود ميسر نيست كه اقدام بدان نمايند، كسى را در آن امر نايب خود مى‌سازند.

پس از اينجا معلوم گشت كه عسس نايب سلطان است در حفظ مملكت از فساد در شب.

اما اوصاف عسس:

اول بايد كه عدل باشد و از فسق مجتنب، زيراكه او از براى دفع فساد است و چون خود فاسق باشد، از فساد او آمن نتوان بود، فكيف كه او دفع فساد كند.

دوم آنكه از اهل خبرت به مواقع فساد و مواضع ريبه باشد، تا او را بر دفع آن قدرت باشد.

سيوم آنكه با شهامت و سياست باشد تا دزدان و مفسدان بر ضعف او اعتماد ننمايند و در فتنه و فساد افزايند.

چهارم آنكه شجاع و قوى دل باشد تا از هجوم مفسدان در شبها نترسد.

پنجم آنكه سميع باشد تا صمم او را از سمع اصوات و فهم كلام مخاصمان در شبها محروم نسازد.

ششم آنكه بصير باشد تا از فقدان آن حاسه او را عجز از تتبع احوال اهل فساد حاصل نگردد.

هفتم آن‌كه بالغ و عاقل باشد چه طفل و مجنون اهل اين كار نيستند.

اين است اوصاف لايقه به عسس كه سلطان در وقت تعيين بايد كه اين اوصاف را در شخصى كه مى‌خواهد كه او را عسس سازد موجود يابد، و چون اوصاف در او جمع شد دفع فساد شبها در مملكت به عهده او كند، و بايد كه سلطان او را به اعوان و انصار از قبل خود مدد فرمايد، تا از عهده اهل فساد به اعانت سلطان بيرون تواند آمد، و عسس را بايد كه در هر محله از محلات بلده جمعى باشد كه به محافظت آن كوى و محله اقدام نمايند، و چون اهل ريبه و فساد را يابند به سلطان يا حاكم رفع كنند، تا دفع فساد و شر ايشان بنمايد.