سهم چهارم صرف كنند به يتامى، و يتيم عبارت از صغيرى است كه او را پدر نباشد و اگرچه كسى داشته باشد كه او را محافظت نمايد. و شرط است كه فقير باشد، و آنكه موت پدر او متحقق باشد نزد قاضى، و اعتماد بر سخن او نيست كه گويد كه من يتيم‌ام.

سهم پنجم از خمس الخمس صرف كنند بابن السبيل، و بيان ايشان در قسم زكات گذشت. و اگر دعوى فقر و مسكنت كند مصدق است به يمين. و جايز نيست اقتصار در هر صنفى برسه كس از ايشان بلكه تعميم كنند تمامى افراد را. و جايز نيست كه بكافر دهند همچو زكات.

و اما چهار خمس ديگر كه باز مى‌ماند از مال فى‌ء آن از آن حضرت پيغامبر بوده صلى اللّه عليه و سلم در حال حيات او با خمس الخمس، و انفاق مى‌كرده آن حضرت از آن بر نفس خود و عيال خود و مصالح خود. و آنچه از كفايت سال آن حضرت و عيال فاضل مى‌آمده، آن را صرف مى‌فرموده در سلاح و اسپ از جهت عدّه در سبيل اللّه. و بعد از وفات آن حضرت صلّى اللّه عليه و سلّم آن چهار خمس باقى را از براى مرتزقه از لشكر اسلام كه مترصّدند از براى جهاد كفار (مقرر كردند)[١]، و خمس الخمس از براى مصالح همچو متروكات آن حضرت.

اما نسخه كيفيت صرف آن مال چهار خمس در لشكر، آن است كه امام دفترى نهد و نصب كند از براى هر قبيله‌اى شخصى را كه او را عريف گويند. و آن شخص بايد كه تفتيش كند از براى هر يك و عيال او و آنچه محتاج‌اند بدان، پس هر يك را از لشكرى بدهد مؤونت او و مؤونت عيال او. و مراعات كند امام در بحث از حاجت ايشان زمان و مكان و ارزانى و گرانى و عادت شخص. و زيادت‌

[١] -اضافه از م.