مُنْزَلِينَ‌[١] روى در معركه جدال آورد، فى الحال ظلمات وجود آن ظلمه از پرتو آفتاب رايت آن خورشيد فر متلاشى گشت، و آن لشكر بى‌مرّ همچو انجم وقت سحر، از تباشير صبح اقبال خانى، روى در انهزام آوردند، و بابر در عين نحوست و تدابر، روى ادبار به جانب هزيمت كرد، و عساكر بى‌اندازه در صحن آن معركه، همچو دفتر بى‌شيرازه پريشان گشتند، و از هبوب عواصف رياح نكبات، اوراق وجود آن مديران در آن صحرا منتشر گشت، و هيچ حرف وجودى نبود كه خامه تير او را به زخمى نقطه ننهاد كانَ ذلِكَ فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً[٢].

چو اقبال و بخت از كسى سركشد		فلك خط به ديوان او دركشد

اگر جمله عالم شود لشكرش‌		قضا را نيارند برد از سرش‌

سمندش شود لنگ در زير پا		بود نيزه كمتر ز چوب عصا

به تيزى اگر تيغ اخگر بود		ز ساطور قصّاب كمتر بود

ز نيكى روز است اقبال و بس‌		بد روز آخر مبيناد كس‌

چون بابر ميرزا از آن مصاف به هزيمت بيرون رفت، شب‌هنگام به بخارا آمد و آن شب در ارك بخارا بود، و وقت سحر بر شتر جمازّه‌اى سوار شده به استعجال تمام خود را به سمرقند رسانيد و در آنجا يك روز بيش توقف نيارست كردن. كوج و عيال برداشته روى به جانب حصار كرد؛ الحمد للّه الّذى صدق وعده و نصر عبده و اعزّ جنده و هزم الاحزاب وحده.

و بعد از وقوع اين فتح در سمرقند غزلى صورت نظم يافته بود كه مجمل حكايت آن جنگ و تاريخ واقعه را متضمن است، در اين مقام مناسب نمود كه آن را ايراد نمايم:

غزل مشتمل بر مجمل حكايت جنگ عبيد خانى با بابر ميرزا

ساقى بيار جامى از خون ديده‌ها پر		تا با تو بازگويم جنگ عبيد و بابر[٣]

[١] -سوره آل عمران: آيه ١٢٤.

[٢] -سوره الاسراء: آيه ٥٨.

[٣] -م. احوال جنگ بابر.