فصل سيوم در بيان محتسب عليه از سلطان و پدر و معلم و قريب، و احتساب صحابه خلفا را، و احتساب صحابه امرا را، و احتساب تابعيان خلفا را، و احتساب تبع تابعين خلفا را، و احتساب سلف خلفا را.

فصل چهارم در بيان محتسب عليه از عامه مردمان، و كيفيت احتساب هر طائفه و شروط محتسب فيه، و احتساب در مجتهد فيه در شافعى و حنفى.

فصل پنجم در بيان معروفات معروفه كه محتسب بايد كه بدان امر كند، و انواع معروفات، و معروفات متعلقه به امور عامه و معروفات متعلقه به خواص.

فصل ششم در بيان منكرات مألوفه كه بر محتسب نهى آن واجب است، و منكرات متعلقه به حقوق اللّه، و منكرات مساجد و منكرات بازارها و منكرات شارعها و منكرات حمام و منكرات ضيافات.

فصل هفتم در بيان عمل كردن محتسب به علم و ظن و امارات‌[١]، و آنچه متعلق است بدين، و مراتب نهى منكر، و منع طبيب نااهل و منع ظلم بربهايم و منع كاهن.

باب چهارم‌ در بيان نصب كردن سلطان داروغه‌ها را، و تعيين عسسان و نصب واليان مظالم و تعيين حافظان ثغور. و اين باب مشتمل بر چهار فصل است.

فصل اول در بيان نصب كردن سلطان واليان را، و داروغگان را در ممالك، و احكام ايشان، و ذكر امرا كه حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم نصب فرموده، و امرا كه خلفاء راشدين نصب كرده‌اند، و اوصاف امير كه سلطان او را نصب كند، و بيان آن كه حكم حاكم جاير نافذ نيست. و نوشتن كتاب عهد امارت جهت امير، و حكايت عزل عمر سعد بن ابى وقّاص را جهت شكايت رعيّت.

[١] -اصل: بعلم نظر و امارت.