سلوك الملوك - ابن روزبهان، فضلالله - الصفحة ٤٧٣
ذراع يوسفيه منسوب به قاضى ابو يوسف.
ذراع ميزانيه منسوب به مأمون خليفه.
ذراع كرباس كه ذراع عامه است هفت قبضه بىاصبع قائمه است و ذراع مساحت هفت قبضه است با اصبع قائمه (ص. ٢٧٦)
ذراع كردن
اندازه گرفتن، مساحى كردن
" زمين را به گز ملك ذراع مىكردهاند و غير زمين را مانند كرباس و غير آن به گزعامه" (ص. ٢٧٦)
ذمه
" در لغت عرب به پنج معنى آمده است؛ به معنى عهد و امان و ضمان و حرمت و حق. و اهل ذمه را از آن جهت ذمى گويند كه در عهد مسلمانان و امان ايشان درآمدهاند" (ص. ٤٣٧)
ر
راحله
ستور باركش.
" غلامى از آن ابو بكر صديق در عقب مانده بود و شترى را كه راحله آن حضرت و ابو بكر بود در دست او بود" (ص. ٣٦٧)
رايش
" كسى كه واسطه ميان رشوت دهنده و رشوت گيرنده باشد" (ص. ١٦٥)
رده
ارتداد، برگشتن از دين اسلام.
" عبارت از قطع اسلام است به قولى يا به فعلى كه باز مىگردد مسلمان به واسطه آن از اسلام به كفر" (ص. ٤٢٥)
رشوه
" اصل او از رشاست و رشابندى است كه دلو را به چاه مىرساند تا آب از آن بردارند" (ص. ١٦٥)
رضخ
" در لغت عطيه اندك است و در شرع عبارت از عطائى است كه امام يا امير لشكر نمايند كسى را كه در لشكر حاضر باشد و مستحق سهم غنيمت نباشد" (ص.
٤٢٠) جزئى از غنيمت- كمتر از سهم مجاهدان- كه به امدادگران و افراد غير جنگى در سپاه اسلام داده مىشود.
رطل
" معادل صد و سى درهم و به قولى معادل صد و بيست و هشت درهم و چهارهفتم درهم است" (ص. ٢٣٩)