سلوك الملوك - ابن روزبهان، فضلالله - الصفحة ٢٠١
يعرف امام زمانه مات ميتة جاهلّية يعنى هركس كه بميرد و نشناسد امام زمان خود را مرده بر طريق اهل جاهليت. علما گفتهاند: مراد حديث آن است كه هر كس كه طاعت امام و امراى او نمىكند مردن او بر طريق مردن زمان كفر است كه اهل زمان كفر طاعت سلاطين و امرا نمىكردهاند. و از اين جهت است كه آن حضرت صلى اللّه عليه و سلم مبالغات بسيار فرموده در آنكه طاعت امرا كنند و اگرچه آن امير نه مرد اصيل يا سيّد قوم باشد. چنانچه در حديث آمده: اسمعوا و اطيعوا و لو امّر عليكم عبد حبشّى يعنى بپذيريد و اطاعت كنيد و اگرچه امير سازند بر شما بندهاى حبشى را. و در حديث ديگر فرموده: من اطاع اميرى فقد اطاعنى و من اطاعنى فقد اطاع اللّه و من عصى اميرى فقد عصانى و من عصانى فقد عصى اللّه يعنى آنكس كه اطاعت امير من كرد اطاعت من كرده، و هركس اطاعت من كرد اطاعت خدا كرده، و آنكسى كه عصيان امير من كرد عصيان من كرده، و آن كسى كه عصيان من كرد عصيان خدا كرده. و احاديث در باب فضايل اطاعت امرا بسيار است و اين جمله بواسطه آن است كه عرب اطاعت امرا را نمىدانستهاند، و آن حضرت ايشان را بدان ترغيب مىفرموده.
آن حضرت صلى اللّه عليه و سلم و خلفاى راشدين رضوان اللّه عليهم اجمعين امرا در ممالك نصب فرمودهاند، اما امراى حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و سلم؛ در مكّه عتّاب بن اسيد را كه جوانى فقيه بود و از سادات بنى اميّه بود به امارت نصب فرموده، و در طائف عروة ابن مسعود ثقفى رضى اللّه عنه، و در بحرين العلاء بن- حضرمى و در يمن چند امير نصب فرمود، زيراكه يمن چند ناحيه است و آن را مخاليف يمن گويند، در يك مخلاف ابو موسى اشعرى را و در ديگرى وايل بن حجر كندى را و در ديگرى فيروز ديلمى را و در ديگرى معاذ بن جبل را به امارت تعيين فرمود. اين ممالك است كه در زمان آن حضرت فتح شده و در هر قبيلهاى از قبائل عرب امرا را نصب فرمود. و چون خود از مدينه به غزا يا حج رفتى، اميرى را در مدينه نصب فرمودى كه امامت نماز كردى، و اقامت احكام كه والى نمايد كردى و اين سنت نصب امرا در ممالك و نصب نايب در محلى كه خود ساكن