و قافله‌اى كه امير شام روان مى‌گرداند، و محمل همراه مى‌فرستد، آن را محمل شاميان گويند. و قافله‌اى كه سلطان مصر روان مى‌گرداند آن را محمل مصريان گويند، و آن اعظم محملهاست. و صاحب امارت كبرى در حجّ امير قافله مصر است، زيرا كه خلفاى عباسى در ديار مصر بخلافت استقلال دارند، و سلاطين مصر وكلاى ايشانند. و سزاوار چنين است كه جهت اقامت فريضه حجّ و احياى زيارت بيت اللّه سلطان هر مملكت امير روانه گرداند، تا اهل آن ديار در سايه حفظ و كلايت او روانه كعبه معظمه گردند، و زيارت بيت اللّه دريابند. و اگر سلطان را ميسر باشد كه خود بنفس شريف اقدام نمايد بدان امر اولى و انسب باشد. و چون متوجه گردد سزاوار آن است كه بطريقى كه حضرت پيغامبر عليه الصلوة و السلام در حجة الوداع از مدينه بمكّه فرموده و اقدام بمناسك حجّ و عمره نموده بنمايد.

و ما در اين مقام كيفيت حجّ آن حضرت را صلى اللّه عليه و سلم بتفصيل روايت كنيم بوجهى كه در صحاح معتبره ثابت شده، تا سلطان اگر اقدام بدان نمايد در اعمال حجّ و اقامت مناسك و تعظيم شعائر اللّه اقتدا بدان حضرت كند، انشاء اللّه- تعالى، پس گوئيم:

اخبار كرد ما را، مولانا شيخ الاسلام محدّث دار الهجره شيخ شمس الدين ابو عبد اللّه محمد بن ابى الفرج المدنى المراغى رحمه اللّه تعالى در مدينه طيّبه على ساكنها افضل السلام و التحيه، گفت اخبار كرد ما را عمّ من شيخ الاسلام ابو الفتح المراغى المدنى، و او گفت اخبار كرد ما را شيخ الاسلام بقيّة السلف رحلة الدنيا- مجد الدين محمد بن يعقوب الفيروزآبادى الشيرازى امام الحرم و محدث الدنيا- رحمه اللّه تعالى از كتاب خود «صراط مستقيم» در سيرت نبىّ كريم عليه افضل- الصلوة و التسليم در فصل سياق حجّ آن حضرت، و در آنجا فرمود: چون حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم عزم حجّ فرمود صحابه را رضى اللّه عنهم اعلام كرد بحجّ، و مجموع ساختگى سفر حج كردند، و اين خبر بقرا و ضياع كه در اطراف مدينه است رسيد، مجموع مسلمانان متوجه مدينه شدند، و در راه مكّه از هر طرف طوايف ملحق مى‌شدند، و عدد حجّاج از حصر و حساب بيرون شد، و روز