بدان ايّدك اللّه تعالى كه حدّ در لغت عبارت از منع و فصل است ميانه دو چيز، و در كتاب «نهايه جزرى» گفته كه حدود اللّه در شرع عبارت از محارم حق تعالى است و عقوبتهاى او كه مقارن ساخته او را بگناهان. و بنابرآن كه حدود شرع فاصل‌اند ميان حلال و حرام، ايشان را حدود نام كردند. و بعضى از آن حدود آن است كه حكم شرع وارد شده كه نزديك او نگردند همچو فواحش محرّمه مثل زنا و سرقت و شرب، و آن است كه حق تعالى مى‌فرمايد: تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا- تَقْرَبُوها[١]. و بعضى از آن قبيل است كه حكم شرع وارد شده كه از آن تجاوز نكنند همچو تزويج چهار زن، و آن است كه مى‌فرمايد: تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَعْتَدُوها[٢].

اين است سخن «نهايه».

و در كتاب «هدايه حنفيه» گويد: حد در لغت منع است، و از آن جهت‌

[١] -سوره البقره: ١٨٧.

[٢] -سوره البقره: ٢٢٩.