در زكات شتر از پنج تا بدينجا كه بصد و بيست مى‌رسد، هر دو مذهب متفق‌اند. و چون از صد و بيست گذشت در مذهب حنفيه استيناف فريضه بايد كرد. و در «هدايه» گويد كه چون از صد و بيست گذشت استيناف فريضه كنند:

پس در هر پنج گوسفندى دهند، و يا دو حقّه و در ده دو گوسفند دهند، و در پانزده سه گوسفند، و در بيست و چهار چهار گوسفند، و در بيست و پنج بنت مخاض تا صد و پنجاه، پس در آنجا سه حقّه بايد داد. و ديگر بار استيناف فريضه كنند:

پس در پنج يك گوسفند يا سه حقه و در ده دو گوسفند و در پانزده سه گوسفند و در بيست چهار گوسفند، و در بيست و پنج بنت مخاضى و در سى و پنج بنت لبونى، چون بصد و نود و شش رسد، چهار حقّه بايد داد تا بدويست. بعد از آن استيناف فريضه كنند هميشه، همچنانچه استيناف فريضه مى‌كردند در پنجاهى كه بعد از صد و پنجاه بود. اين است سخن صاحب «هدايه».

و اما بر مذهب شافعى رحمه اللّه چون صد و بيست و يك شود سه بنت لبون بايد داد تا صد و سى؛ چون بصد و سى رسد يك حقّه بايد داد و دو بنت لبون، و حساب بدين نسق استقرار يافت، پس در هر پنجاه يك حقّه بايد داد، و در هر چهل يك بنت لبون، و واجب متغير مى‌گردد به هر ده كه زيادت مى‌شود. اين است مذهب شافعى رحمه اللّه در زكات شتر.

و هر دو طريقه كه در مذهبين اختيار كرده‌اند در حديث وارد شده، و اختلاف در آن است كه آخر بكدام قرار گرفته. و امام و سلطان را مى‌رسد كه به هر دو طريقه عمل نمايند، و در هر دو مذهب هيچ فرقى نيست ميان شتران بختى كه از شتران عربى و عجمى هر دو پيدا شده باشد، يا آن‌كه عربى محض باشد.

و اما زكات گاو بمذهب حنفيه؛ در «هدايه» گويد كه در كمتر از سى گاو صدقه نيست، چون به سى گاو چرنده رسيد، و يك‌سال برو گذشت، يك گاو نر يا يك گاو ماده كه در سال دوم (از عمر)[١] درآمده باشد، و او را تبيع يا تبيعه گويند

[١] -اضافه از م.