سلوك الملوك - ابن روزبهان، فضلالله - الصفحة ٢٠٢
مىبودهاند هنگام غيبت، در ميان خلفاى راشدين مستمر شد.
و امير المؤمنين ابو بكر صدّيق رضى اللّه عنه در ايام خلافت خود دوازده امير را از صناديد قريش و انصار و ديگر قبايل جهت امارت بلاد تعيين كرد. اول خالد بن الوليد را رضى اللّه عنه امارت حبش داد و بر تمامى امراى شام و عراق والى گردانيد. ديگر يزيد بن ابى سفيان را بر دمشق امير ساخت، و ابو عبيده جرّاح را بر بيسان و قيساريّه از ولايت شام، و ثمامة بن اثال را بر يمامه بعد از قتل مسيلمه كذّاب، و ابو عبيده ثقفى را بر بعضى از بلاد عراق كه فتح شده بود، و مثنّى بن حارثه را بر بعضى ديگر و امراى پيغمبر را صلى اللّه عليه و سلم بر ممالك مذكوره به حال خود بازگذاشت. و اين مقدار بلاد در زمان او فتح شده و اينها امراى آن زمان بودند. و چون از مدينه به غزا بيرون رفتى، امير المؤمنين على رضى اللّه عنه يا غير او را بر مدينه خليفه ساختى.
و اما امير المؤمنين عمر رضى اللّه عنه بعد از آنكه فتح ممالك كرد، امرا و لشكر را دو قسم گردانيد:
آن لشكرى را كه در مقابل قيصر روم مىفرستاد و بزرگترين ايشان را حاكم شام ساخت و آن لشكر و امرا را شاميان مىگفتند، و بزرگترين امراى ايشان امير دمشق بود، و تمامى امراى شامات در طاعت او بودند، اگرچه عهد امارت از خليفه مىگرفتند. و چون فتح تمامى شامات شد و قيصر به روم رفت، ابو عبيده بن- الجرّاح رضى اللّه عنه كه از عشره مبشّره است از قبل خليفه بزرگتر امراى شام بود، و يزيد بن ابى سفيان كه بزرگترين اولاد ابو سفيان بوده بر دمشق امير ساخت. و او حاكم بود از قبل عمر در مملكت و لشكر، ولى در تحت رايت ابو عبيده بود و امير كل لشكر ابو عبيده بود. و چون در طاعون عمواس كه در عهد عمر شده بود ابو عبيده وفات فرمود- و قبر مبارك او در ولايت بيسان است- و يزيد بن ابى سفيان در شام هم در آن طاعون وفات كرد، ابو سفيان پدر ايشان در مدينه بود، عمر رضى اللّه عنه تعزيت گفت ابو سفيان را بدان فرزند، و فرمود جاى او را به فرزند ديگر تو دادم يعنى معاويه بن ابى سفيان، پس معاويه در دمشق به امارت بنشست. و