و آنچه تمامى مسجد را مشغول مى‌گرداند يا غالب مى‌شود مكروه است. و هم در «قنيه» از ابو حامد روايت مى‌كند كه درس در مسجد جايز است، و اگر چه در او نمد يا بوريايى باشد كه جهت مسجد مسبّل ساخته باشند. و غير او همچنين گفته‌اند. اين است نقل «قنيه». و در «انوار» گفته كه اگر دكّانى در مسجد بنا كنند از جهت خريد و فروخت حرام است و بر محتسب واجب كه او را منع كند، زيرا كه بعضى مباحات است كه بر شرط قلت مباح است، گاهى كه بسيار شد گناه صغيره گشت. همچنان بعضى از گناهان هست كه صغيره است به شرط عدم اصرار.

اما منكرات بازارها، بايد دانست كه معتاد است در بازارها دروغ گفتن در بيع، و اخفاء عيب، و ترك ايجاب و قبول، و فروختن ملاهى و صورتها در عيد به صبيان، و فروختن ظرفهائى كه از طلا و نقره ساخته باشند، و فروختن ابريشمينه كه غير مرد آن را سزاوار نباشد همچو بغل بند ابريشمينه، و اينها همه منكرات است كه محتسب را منع آن بايد كرد.

اما منكرات شارعها، همچو نهادن ستونهاى دكانها و خانه‌ها و تخت دكانى بر راهها، و نشانيدن درختها بر سر راهها، و اخراج مخرجها و روشنها و اجنحه و نهادن چوبها و بارها و طعامها، اگر اينها مؤدّى به تنگ ساختن راه مى‌گردد و مضرت به آينده و رونده مى‌رساند ممنوع است؛ و بر محتسب واجب است كه منع كند. و همچنين اولاغان بر سر راهها بستن و راندن آن با خار و هيزم به حيثيتى كه جامه‌هاى مردم بدرد، و خاشاكهاى خانه‌ها بر سر راهها ريختن، و آب پاشيدن به مرتبه‌اى كه انديشه آن باشد كه كسى از آن بلغزد، و آب ناودانها رها كردن در راههاى تنگ، و بازگذاشتن برف و آب ايستاده جمع شده در راه، اين مجموع منكرات بازارهاست. و بر محتسب واجب است كه منع كند. و اگر بر در خانه كسى سگ گزنده باشد، واجب است منع او. و اگر محتسب مردى را بيند كه در راه خالى با زنى ايستاده، نه در راهى كه مردم بگذرند، به آن مرد بگويد كه اگر محرم تست اين زن، او را نگاه‌دار از ريبه. و انكار نمى‌رسد محتسب را در حقوق خاصه آدميان همچو ظلم همسايه بر همسايه مگر آن‌كه ازو طلب كنند.