دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٢ - ٢٦ سيد محمد نوربخش(م ٨٦٩ ق)

از سوى پدرش براى وى مطرح شد. وى بعدها در بازگشت به خراسان، ادّعاى مهدويت خويش را علنى كرد و توانست در آن نواحى و كشمير، يارانى را گرد آورد كه در منطقه اخير، حتّى تا امروز، عدّه‌اى بر باور نوربخشى هستند.

نوربخش با ادّعاى مهدويت، در صدد گرفتن حكومت بود و مشاركت يا اتّهام مشاركت وى در ترور شاهرخ تيمورى- كه منجر به دست برداشتن ادّعاى وى از مهدويت شد-، در همين خصوص بوده است. يكى از فرزندان وى، رساله‌اى از او به دوغلات نشان داده كه نوربخش در آن نوشته بود:

سلاطين و امرا و جهّال ايشان گمان مى‌برند كه سلطنت صورى با طهارت و تقوا جمع نمى‌شود و اين، غلط محض است؛ زيرا كه از اعاظم انبيا و رسل با وجود نبوّت سلطنت كرده‌اند و در آن امر مساعى مجهوده به تقديم رسانيده، مثل يوسف و موسى و داوود و حضرت رسالت‌پناه.[١]

اين نگاه، نشان مى‌دهد كه نوعى سلطنت دينى مدّ نظر وى بوده است. اين، همان چيزى بود كه سيّد محمّد فلاح و بعدها صفويان هم مدّ نظرشان بود. وى در جاى ديگرى هم اركان امامت را عبارت از: علم، ولايت، سيادت و مملكت مى‌داند و معتقد است كه براى امامان پيش از مهدى، البتّه بجز على عليه السلام، فقط سه مورد اوّل بوده و تنها براى مهدى است كه همانند امام على عليه السلام، كامل الأركان تحقّق خواهد يافت؛ يعنى سلطنت خواهد داشت.[٢]

نكته جالب، آن است كه وى حديثى از ابن عبّاس نقل مى‌كند كه گفته است:

«يكون امّه من بنات ملوك الترك؛ مادر او (مهدى)، از نسل پادشاهان ترك است».

سپس از محيى الدين عربى نقل مى‌كند كه گفته است:

«خاتم الولاية المطلقة من العرب العجمة»

، بدين معنا كه يكى از والدين او عجم است. غير عرب هم كه عجم است، شامل ترك‌

[١]. تاريخ رشيدى: ص ٦٢٧- ٦٢٨.

[٢]. رسالة الهدى: بند ٤٧- ٤٩.