دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٧ - ١١ عبيد الله مهدى(٢٩٦ ق)

اللَّه مهدى و ابن تومرت، دولت‌هاى بزرگى را بنياد نهاده‌اند. در اين باره، حديثى نقل شده و بر اساس آن گفته شده است كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وعده ظهور اين مهدى را از مغرب داده است.

عبيد اللَّه مهدى، بنيان‌گذار دولت فاطمى، در سال ٢٩٦ ق توانست بخشى از مغرب را در شمال افريقا تصرّف كند. دولتِ ياد شده، طىّ سه نسل از خلفاى فاطمى، بر بخش بزرگى از جهان اسلام تسلّط يافت و به عنوان مهم‌ترين رقيب عبّاسيان در آمد.

آنچه در عمل رخ داد، اين بود كه اسماعيليان از زمان محمّد بن اسماعيل بن جعفر صادق به صورت پنهانى، فعّاليت خويش را در عراق، يمن و مغرب آغاز كردند. از نظر آنان، پس از محمّد مكتوم، امامت به جعفر صدق (/ مصدق) و سپس به فرزندش محمّد حبيب و پس از او به عبيد اللَّه مهدى (نخستين خليفه فاطمى در مغرب) رسيده است.[١]

اعتقاد اسماعيليان به نسلى از امامان مستور كه به عبيد اللَّه مهدى ختم شد، چندان بوده كه در وقت ظهور، آنان به سادگى توانستند دولت بزرگى را تشكيل دهند.

ابن خلدون مى‌گويد: شيعيان اين جماعت، در يمن تا حجاز و بحرين و خراسان و كوفه و بصره و طالقان پراكنده بودند؛ امّا محمّد حبيب در شهر سلميّه از منطقه حمص بود. عادت ايشان بر اين بود كه به «الرضا من آل محمّد» دعوت مى‌كردند.

اين شيعيان، به زيارت قبر حسين عليه السلام رفته، از آن جا به سلميّه مى‌رفتند تا امامان از نسل اسماعيل را زيارت كنند.

در يمن نيز شيعيان آنان وجود داشتند كه از آن جمله قوم بنى موسى بودند كه يكى از مردان آنان، محمّد بن فضل از اهالى جند (از يمن) بود. اين شخص به زيارت محمّد حبيب آمد و رستم بن حسين بن حوشب، وى را در بازگشت به‌

[١]. صبح الأعشى: ج ١٣ ص ٢٣٩.