مى‌شد شيعيان، خواستار قتل اويند و حتّى برخى گمان كرده‌اند اين شيعيان بودند كه با استفاده از نفوذ و توانايى خود در اعمال نظرشان، زمينه اعدام او را فراهم كردند.[١] البته دليل تاريخى و استوارى بر اين مسئله نداريم و قتل او به دست حكومت وقت، صورت گرفت.

پس از اين دوران، برخورد بزرگان شيعه با پيروان حلّاج، ادامه يافت. شيخ مفيد در المسائل الصاغانية، از او با تعبير: «حلاج و عزاقرى و افراد همانند آنها از گمراهانى كه به فسق شهره و از ايمان خارج هستند»[٢] ياد كرده است، چنان كه براى مبارزه با پيروان او كتاب الرد على أصحاب الحلّاج را نوشت‌[٣] و پيروان حلّاج را حتّى از مجوس و نصارا از شريعت، دورتر دانست.[٤]

شيخ طوسى نيز در كتاب الاقتصاد، او را از شعبده‌بازان، دانسته است،[٥] چنان كه با آوردن نام وى در باب «ذكر المذمومين الذين إدّعوا البابية- لعنهم اللَّه-؛[٦] ياد كرد نكوهش شدگانى كه ادعاى باب بودن داشته‌اند- خدا آنها را لعنت كند-» را نشان داد كه حلّاج و تمام مدّعيان ديگر، نزد شيعيان سده‌هاى بعد نيز، مورد مذمّت و لعن هستند. پس از شيخ طوسى، ديگران نيز همانند وى، حلّاج و افراد همفكر او را مذمّت كرده‌اند[٧] و حتّى راوندى‌[٨] و على بن يونس‌

[١]. العبر فى خبر من غبر: ج ٢ ص ١. ٢. المسائل الصاغانية: ص ٥٨.

[٢]

[٣]. رجال النجاشى: ج ١ ص ٤٠١ ش ١٠٦٧.

[٤]. ر. ك: تصحيح الإمامية، مفيد: ص ١٣٤« حلاجيه گروهى قائل به اباحه و حلول هستند ... آتش پرستان و مسيحيان از اين گروه به آيين عبادى نزديكتر هستند و اين افراد از شريعت، و اعمال عبادى دورتر از آنها هستند».

[٥]. الاقتصاد: ص ١٧٨: زردشت و مانى و حلاج و غير آنها از كسانى كه با شعبده‌بازى مردم را گمراه كرده‌اند.

[٦]. الغيبة، طوسى: ص ٣٩٧.

[٧]. شيخ طَبرِسى در الاحتجاج( ج ٢ ص ٥٥٣) و علّامه حلّى در خلاصة الأقوال( ج ١ ص ٢٧٤)، همچنين احمد بن‌فهد حلّى، ابن جنيد اسكافى و سيّد مرتضى علم الهدى، او را ردّ و طرد كرده‌اند. همچنين، ر. ك: نقد الرجال: ج ٢ ص ١٢٠ ش ١٣٩/ ١٥٣٥، جامع الرواة: ج ١ ص ٢٥٦، طرائف المقال: ج ١ ص ٤٣٧ ش ٣٦٧٦، معجم رجال الحديث: ج ٧ ص ١٠٣ ش ٣٦٧٢، تهذيب المقال: ج ٢ ص ٢٠٢.

[٨]. الخرائج والجرائح: ج ٣ ص ١٠٣٥.