دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٨٩ - چگونگى مواجهه با روايات او

كتاب‌هاى حديثى خويش در باره او گفته است:

ما يختصّ بروايته لا نعمل عليه.[١]

به روايات اختصاصى او عمل نمى‌كنيم.

ضعيف فاسد المذهب لا يلتفت إلى حديثه فيما يختصّ بنقله.[٢]

او فردى ضعيف و داراى مذهبى فاسد است كه به رواياتى كه تنها او نقل مى‌كند اعتنا نمى‌شود.

شيخ طوسى، اين رويش را در موارد ديگرى از كتاب تهذيب الأحكام، اعمال كرده است.[٣] همو در عدّة الاصول گفته است:

روايات او در حال استقامت، مورد قبول بوده، پس از انحراف، مردود است.[٤]

ابن وليد، احاديث او را در نوادر الحكمه ناصحيح شمرده و ابن غضائرى در باره او توقّف كرده است.[٥]

برخى از متأخّران همانند آية اللَّه خويى، او را ثقه مى‌شمارند؛ زيرا شخص فاسد العقيده نيز مى‌تواند راستگو باشد.[٦] ايشان به قول نجاشى استناد كرده كه او را «صالح الرواية» خوانده است. همچنين قول شيخ طوسى در باره قبول روايات او در حال استقامت را دليل بر وثاقت شخصى او دانسته است.[٧]

در باره احاديث احمد بن هلال، توجّه به چند نكته شايسته است:

١. پس از صدور توقيع لعن و طرد احمد بن هلال به وسيله امام عليه السلام، انحراف وى ثابت گرديده و احاديث پس از انحراف وى، بى‌ترديد پذيرفته نيست.

[١]. تهذيب الأحكام: ج ٩ ص ٢٠٤ ح ٨١٢.

[٢]. الاستبصار: ج ٣ ص ٢٨.

[٣]. تهذيب الأحكام: ج ٩ ص ٢٠٤ ش ٨١٢.

[٤]. عدّة الاصول: ج ١ ص ١٥١.

[٥]. رجال الغضائرى: ص ١١٢ ش ١٦٦( چاپ دار الحديث).

[٦]. معجم رجال الحديث: ج ٣ ص ١٥١.

[٧]. همان: ص ١٥١ و ١٥٣.