دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٦ - ٣٠ شيخ عبد القدير بخارايى(٩٠٠ ق)

در اين سال، خبرى از نابلس رسيد كه شخصى با نام محمّد بن احمد غريانى، مدّعى مهدويت شده، بر عقل مردم، چيرگى يافته و شمار فراوانى را جذب كرده و نابلس را فاسد ساخته است. وى مردى صاحب حيلت و خدعه و اصلش مغربى بوده، از قاهره به نابلس آمده و قاضى شهر شده، و با مردم در آميخته، و ادّعاى شرافت (سيادت) كرده، دوباره به مصر رفته، از آن‌جا عازم حلب شده و بار ديگر به نابلس آمده، ادّعاى مهدويت كرد و وقايعى صورت گرفت. وقتى خبر وى به سلطان رسيد، دنبال وى فرستادند، كه گريخت تا آن كه ملك ظاهر جقمق در گذشت. وى به نابلس باز گشت و همان جا مُرد. ادّعاى عجيب و شگفتى داشت و تصوّرش بر اين بود كه «إنّه يظهر شأنه كالمهدى»؛ امّا كارش به جايى نرسيد.[١]

٢٨. ملّا عرشى كاشانى (م ٨٨٠ ق)

يكى از مدّعيان مهدويت، ملّا عرشى كاشانى، مقيم در اصفهان بوده است كه در سال ٨٥٠ ق ادّعاى مهدويت، و كم كم ادّعاى نبوّت كرد. وى در سال ٨٨٠ ق كشته شد. تأليفاتى به نام بيان الحق به زبان فارسى دارد. در بعضى از مجاميع قلمى نوشته‌اند كه جسد او را پس از كشتن، سوزانيدند.[٢]

٢٩. ميرزا ملّا جان بلخى (٨٩٠ ق)

ميرزا ملّا جان بلخى از اكابر علماى بلخ، در سال ٨٩٠ ق ادّعاى مهدويت كرد و كشته شد. ديوان شعر، تفسير و كتابى در فضائل اهل بيت عليهم السلام دارد.[٣]

٣٠. شيخ عبد القدير بخارايى (٩٠٠ ق)

شيخ عبد القدير بخارايى، در سال ٩٠٠ ق در بخارا ادّعاى مهدويت نمود. تأليفى هم‌

[١]. بدائع الزهور فى وقائع الدهور: ج ٣ ص ٢٤٧.

[٢]. موسوعة العلّامة المرعشى: ج ٢ ص ٣٥٦.

[٣]. موسوعة العلّامة المرعشى: ج ٢ ص ٣٥٦( به نقل از: مجموعه مرحوم شمس العلما گركانى).