دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٥ - ٣/ ٤ استناد به شمارى از احاديث

مصاديق «همج رعاع» در كلام امام على عليه السلام است، و تا بيمارىِ تقليد در باورها[١] به طور كامل و ريشه‌اى درمان نشود، جامعه بشر، روى خوش‌بختى را نخواهد ديد.

٣/ ٢. فساد سياسى و اجتماعى‌

بى‌اعتنايى به ارزش‌هاى دينى، فراگير شدن فساد اجتماعى و بويژه اختناق سياسى، عوامل مهمّى براى جذب توده‌ها و متمايل كردن مردم به مدّعيان اند؛ زيرا يكى از مؤلّفه‌هاى اصلى مهدويت، احياى ارزش‌هاى دينى و در رأس آنها عدالت اجتماعى است. از اين رو، رواجِ ظلم و فساد و بى‌اعتنايى به ارزش‌هاى اسلامى، زمينه‌ساز پذيرش دعوت مدّعيان مهدويت و پيدايش كسانى هستند كه جنبش خود را تحت عنوان مهدويت براى احياى ارزش‌هاى دينى و عدالت اجتماعى توجيه مى‌كنند.

٣/ ٣. مشكلات اقتصادى‌

مشكلات اقتصادى، بستر مناسبى براى خيزش‌هاى اجتماعى اند. به همين جهت، جنبش‌هاى مردمى، عموماً در جوامع فقير شكل مى‌گيرند، و از آن جا كه فقر اقتصادى، زمينه‌ساز فقر فرهنگى و فساد اجتماعى است، مى‌توان گفت كه اصلى‌ترين بستر پيدايش مدّعيان مهدويت، و پذيرش مردمان مشكلات اقتصادى اند.

٣/ ٤. استناد به شمارى از احاديث‌

استناد به شمارى از احاديث، زمينه‌ساز پذيرش ادّعاى مدّعيان دروغين مهدويت است. اين احاديث، بدون ارزيابى و جداسازى صحيح و سقيمشان، در منابع حديثى، نقل شده‌اند، بويژه احاديثى كه در باره نشانه‌هاى ظهورند و چه بسا

[١]. براى آگاهى بيشتر در باره اين موضوع، ر. ك: دانش‌نامه عقايد اسلامى: ج ١ ص ٢٩( فصل دوم« تقليد درعقيده»).