معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤٨٣ - دگرگونى نظام جهان در قيامت

روزى كه زمين را بلرزاند لرزاننده.

فجر / ٢١: «كَلاّ إِذا دُكَّتِ الأَْرْضُ دَكًّا دَكًّا».

زمين كاملاً درهم كوبيده و له مى‌شود. دَكَ: نهايت كوبيده و له شدن چيزى ست. بگونه‌اى كه ميتوان گفت: نابود شد.

الحاقه / ١٤: «وَحُمِلَتِ الأَْرْضُ وَالْجِبالُ فَدُكَّتا دَكَّةً واحِدَة».

زمين و كوهساران يكجا و يكباره، فرو كوبيده مى‌شود. يعنى اين كار با سرعت و در يك لحظه و يك «آن» انجام مى‌شود.

معارج / ٨: «يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ وَتَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْن».

قيامت روزى‌ست كه آسمان چون موادّ گداخته ذوب مى‌شود و كوهها چون پشم مى‌گردد.

قارعه / ٥: «وَتَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوش».

كوهها مثل پشم زده شده مى‌شوند.

طور ٩و١٠: «يَوْمَ تَمُورُ السَّماءُ مَوْراً وَتَسِيرُ الْجِبالُ سَيْرا».

مَوْر: يعنى چيزى حركت و نوسانى پيدا كند و بعد، نابود شود مثل آتشى كه برمى فروزند دودى و شعله‌اى دارد و سپس نابود مى‌شود.

و در سير كوهها ظاهراً تكيه براينست كه اين كوهها برجاى نمى‌مانند و حركت سريعى در آنها بوجود مى‌آيد.

قيامت / ٩: «وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَر».

از علامت‌هاى ديگر قيامت اينست كه ماه و خورشيدى كه طبق نظام متينى در حال حركت هستند. قبل از تحقّق قيامت به هم ملحق مى‌شوند.

مرسلات / ٧: «إِنَّما تُوعَدُونَ لَواقِع».

آنچه بدان وعده داده شده‌ايد، پيش مى‌آيد.

«فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَت».

هنگامى كه ستارگان فروزان خاموش مى‌شوند.

«وَإِذَا السَّماءُ فُرِجَت».

و هنگامى كه آسمان شكافته مى‌گردد.

«وَإِذَا الْجِبالُ نُسِفَت».

و هنگامى كه كوههاى سترگ بر باد داده مى‌شوند.