كل جهان حكومت مى‌كند و اين حاكى از آن است كه دست كسى كه اين جهان را در اختيار دارد دست واحدى‌است همه‌ى اينها را به هم مربوط مى‌كند و مى‌چرخاند، اگر دستهاى مستقلى بود كه هر كدام مى‌خواستند مستقلا اين عالم را اداره كنند، آنچنان كه مقتضى ربوبيّت است، [ربّ كسى‌است كه مربوب خود را به دست خود پرورش مى‌دهد و مستقلا اداره مى‌كند] اگر چنين چيزى بود اين عالم متلاشى مى‌شد پس چون كه اين نظام واحد برقرار است و فسادى در اين عالم پديد نمى‌آيد [يعنى نابود نمى‌شود نه اينكه بوجود نمى‌آيد] و ما كه نبوديم ببينيم كه چگونه بوجود آمده است، اما همين كه موجود است، مى‌بينيم از بين نمى‌رود پس معلوم است آن كسى كه اختياردار اين جهان است و اين عالم را تدبير مى‌كند و پرورش مى‌دهد و همه را به هم مربوط ساخته است شخص واحدى‌است كه نظام واحدى را به وجود آورده است. اين تقريرى‌است كه به نظر مى‌رسد البته اين تقرير از بنده نيست بلكه اصلِ آن از علامه‌ى طباطبايى رضوان الله عليه است، شايد شكل بيان، اندكى فرق داشته باشد ولى اصل مطلب از ايشان است و به نظر مى‌رسد كه اين تقرير با مفاد آيه، سازگارتر است چون تالى فاسد در آيه فساد است، نه وجود و عدم وجود همانطور كه تقريرآن بيان شد. يك امتياز ديگر هم دارد و آن اين است كه برهان تمانعى كه فلاسفه اقامه كرده‌اند حداكثر اثبات مى‌كند كه دو خالق و ايجاد كننده يا بيشتر نيست يعنى فقط مى‌گويد اگر عالم دو خدا و به اصطلاح فلسفى دو علت هستى بخش داشت به وجود نمى‌آمد چون اجتماع دو علت تام بر معلول واحد، محال است و معلول واحد از دو علت تام به وجود نمى‌آيد؛ اگر دست دو خدا در كار باشد بايد دو عالم وجود يابد پس نتيجه وحدت خالق است فقط، اما برهان ما علاوه بر وحدت خالقيت، وحدت ربوبيّت را هم اثبات مى‌كند نه تنها اصل آفرينش از دو خدا نيست تدبير اين جهان هم به دست دو خدا نيست.

طبق اين تقرير تكيه روى تدبير اين جهان است. بر نظام جهان تكيه شده است. پس معلوم مى‌شود كه مدبّر و ربّ واحدى دارد، يعنى علاوه بر توحيد در وجوب وجود و خالقيت و توحيد در ربوبيّت، توحيد در الوهيّت هم هست. يعنى ما اله واحدى مى‌خواهيم و جز الله خالقى نيست، ربّى نيست، معبودى هم نيست.

مدعاى اسلام اين است، لذا مى‌فرمايد:

«لَوْ كانَ فيهِما الِهَةٌ» و نمى‌فرمايد: «لَوْ كانَ فيهِما خالِقُونَ اِلاَّ اللهُ يا لَوْ كانَ فيهِما اَرْبابٌ اِلاَّ اللهُ». آنها هنوز حد نصاب توحيد اسلامى نيست بايد برسد به اله. از اين بيان تا كنون فقط وحدت در