فرشتگان باذن الله است كه تدبير امور را برعهده دارند. مثلاً همين باران كه به طور طبيعى مى‌بارد، اگر در منطقه‌اى نبارد و مؤمنان با دعاى استسقاء، طلب باران كنند و مستجاب گردد؛ همين عوامل طبيعى تحت تأثير ملائكه الله و در نهايت تحت تدبير الهى است كه به گونه‌اى عمل مى‌كنند كه دعاى مؤمنان مستجاب شود.

بنابراين ما دليلى بر صرفنظر كردن از ظاهر آيات نداريم كه بگوييم «شهاب» در اين آيات، غير مادّى و آسمان غير مادّى است آرى، اگر دلايل قطعى از كتاب و سنّت و عقل مى‌داشتيم، در اين برداشتهاى مَجازى، مُجاز بوديم و البتّه دورر هم نمى‌بود. امّا اينها همه، تصوّرات و تصويرهايى‌است براى اين مسأله و منظور بيان حقيقت امر و تفسير قطعى آيه نيست.

تسخير جن به وسيله‌ى انسان

در مورد تسخير جنّ، در قرآن تنها درباره‌ى حضرت سليمان آمده است كه از نعمت‌هايى كه خدا به آن حضرت عطا كرد علاوه بر بسيارى از بنى آدم، جن نيز در اختيار ايشان بودند و نيز حتّى پرندگان و وحوش.

نمل / ١٧: «وَحُشِرَ لِسُلَيْمانَ جُنُودُهُ مِنَ الْجِنِّ وَالإِْنْسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُون».

سپاهيان سليمان، از جن و آدم و پرنده، گرد آورده شده و آنان دسته دسته شده بودند.

يكروز حضرت سليمان عليه السّلام از سپاه خود سان ديد و اينان دسته دسته در برابر وى رژه رفتند؛ گروه گروه تقسيم مى‌شدند و وظايف خود را انجام مى‌دادند. در ميان اينان در اينجا از جنّ نيز نام برده شده است. در مورد ديگرى مى‌فرمايد:

نمل / ٣٨: «قالَ يا أَيُّهَا الْمَلَؤُا أَيُّكُمْ يَأْتِينِي بِعَرْشِها».

حضرت سليمان گفت: اى همه گروهها! كيست تخت بلقيس را بياورد؟

نمل / ٣٩: «قالَ عِفْرِيتٌ مِنَ الْجِنِّ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقامِك».

يكى از جنّيان گفت پيش از آنكه در اين جلسه از جاى خود برخيزيد؛ مى‌توانم برايتان بياورم.

سبأ / ١٢: «وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْن».

برخى از جن پيش روى او به اجازه‌ى پروردگارش، كار مى‌كنند.

سبأ / ١٤: «فَلَمّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ ما لَبِثُوا فِي الْعَذابِ الْمُهِين».

پس چون (حضرت سليمان) به رو درافتاد، جنّيان دريافتند كه اگر از غيب آگاه بودند؛ در آن شكنجه‌ى خوار كننده (آنقدر) فرو نمى‌ماندند.