ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٨١ - تجديد سفسطه بازىهاى يونان باستان براى تخليه مغز ساده لوحان در دوران معاصر به وسيله مورتى
درون ما مى گذرد » مورتى مى گويد : همهء آنچه را كه از گذشته در درونتان جاى دادهايد ( تصور ، تصديق علوم ، معارف ، فلسفهها ، ايدئولوژيها . . . ) حذف كنيد . و خود را بوسيلهء آنها سانسور نكنيد . در اينجا مى گويد : انسان مى آموزد . . . يعنى در يك لحظه نيستها هست مى شوند چه چيز را بياموزد ، از درون خالى چه مى توان گرفت كدامين هشيارى و هشيارى در بارهء چه از همه صريحتر براى تشكيل تناقض اين كه مى گويد : « هشيارى علمى نسبت به آنچه كه در درون ما مى گذرد » آقاى مورتى مگر شما دستور نداديد كه همهء آنچه در درون ما در جريان است ، اتورتيه مقام درونى است و بايد آنها را حذف كرد مگر اين كه بگوييد : هنگامى كه درون را از عوامل بيرونى و درونى قطع كرديد ، شما ناگهان همهء علوم اولين و آخرين را بدست مى آوريد سهل است كه اصلا شما همهء عالم هستى مى شويد در اينجا مقصد نهايى مورتى را كه همان تخليه مغز است ، با عبارت روشنى كه آورده است ، مطرح نموده و مطالعه كنندهء ارجمند را در متن مقصود مورتى قرار مى دهيم : ص ٦٨ و ٦٩ . آنچه كه در ما وراء وجود دارد ، نمى تواند در قالب واژهها در آيد زيرا ، واژه شيئى نيست . ما قادريم تا اينجا كلام را توصيف كنيم و توضيح دهيم ، اما هيچ واژه ، يا توضيحى قادر نيست در بصيرت را باز كند . آنچه كه در بصيرت و روشنبينى را باز خواهد كرد ، هشيارى و توجه هر روزه و دائمى است .
هشيارى نسبت به اين كه چگونه صحبت مى كنيم ، چه مى گوئيم ، چگونه راه مى رويم و چه فكر مى كنيم . اين مانند تميز كردن يك اتاق و مرتب نگهداشتن آن است . پاك نگهداشتن ذهن به يك معنا بسيار مهم است ، اما از سوى ديگر اهميت چندانى ندارد .
اتاق بايد همواره مرتب و تميز باشد اما نظم و ترتيب ، در يا پنجره را باز نمى كند . آنچه كه در را باز مى كند خواسته يا ارادهء شما هم نيست . نمى توانيد چيزى را به آن اتاق جذب كنيد . همهء آنچه كه قادريد انجام دهيد تميز و خالى نگهداشتن آن است يعنى منزه و مبرى بودن حتى نه منزه نگهداشتن براى هدف يا ثمرى . در آن حال اگر سعادتش را