ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٧٤ - تجديد سفسطه بازىهاى يونان باستان براى تخليه مغز ساده لوحان در دوران معاصر به وسيله مورتى

يا تشويق يا ترس از تنبيه و توبيخ ، انقلاب همه جانبه و كاملى را در جوهر حقيقى وجود خود ايجاد كنيم و به عبارت ديگر تحولى روانى را تحقيق بخشيم ، تا نتيجتا حالتهاى جانور خويى ، نظير عصيان ، رقابت ، اضطراب ، ترس ، حرص ، حسادت ، رشك و بقيهء تظاهرات وجودى ما كه در واقع بنا كنندهء جامعهء فاسدى است كه فعلا در آن بسر مى بريم ، از بين برود « مى دانيد معناى اين سؤال چيست معناى اين سؤال چيزى شبيه به اين است كه آيا بشر مى تواند بذرها را بر زمين بپاشد ، نهالها را بكارد ، و آن بذرها و نهالها بدون آبيارى و فتونهاى خورشيدى و قواى زمينى خود بخود برويند و به ثمر بنشينند مى دانيد معناى اين سؤال چيست معناى اين سؤال درست مانند اينست كه آيا مى توان افراد بشر را پس از تولد از مادر در يك كويرى رها كنند و فقط نان و آب و لباس او را بدهند و از عوامل مرگ آنان را حراست كنند ، بدون نياز به معلم و حواس و انديشه و تعقل و تجربه و آزمايش ، همهء آنان فارابى مى شوند ، ابن سينا ، حسن بن هيثم ، ملاصدرا ، و از آنان رونتگن در مى آيد و مندليف مى رويد به اضافهء اين كه همه آنان همهء دانشها را فرا مى گيرند .
همهء آنان سقراط غرب و گاندى شرق هم مى شوند هشت - مورتى اولين شرط تحول انقلاب روانى را به قرار زير كه صريحترين شعار و ترجيعبند هميشگى او است ، چنين بيان مى دارد : « ابتدا درك اين مسئله است كه متوجه باشيد هيچ نوع فلسفه و الهيات و بحث در بارهء تصورات و مفاهيم ما وراء الطبيعه را تجويز نمى كنيم . به نظر من همهء ايدئولوژىها كاملا احمقانه است » اولا - بايد بدانيم : اين كه مى گويد : « ابتدا درك اين مسئله مهم است . . . » اين هم ابتداى فعاليت مغزى مورتى است و هم هدف اصلى او از نوشتن اين گونه مسائل كه خود اعتراف مى كند نه به تبليغات و آموزشهاى برونى مربوط است و نه به دريافتها و درك درونى . اين جمله واقعا صحيح است ، واقعا مورتى تحقيق را به حد نصاب رسانده و با