ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٥٥ - تجديد سفسطه بازىهاى يونان باستان براى تخليه مغز ساده لوحان در دوران معاصر به وسيله مورتى
حيوانى و انسانى وجود داشته باشد . با تعليم و تربيتهاى صحيح قابل تعديل و بهره بردارى در « حيات معقول » مى باشد ، منكران تعديل مى توانند با بررسى جامعه و حتى خانوادهء خود نيز عقيدهء خود را تصحيح نمايند كه بشر به اندازهء بسيار قابل اهميت داراى قابليت اصلاح بوده و پذيراى اصول اخلاقى است . مگر اين كه جامعه يا خانواده او زندگى جنگى داشته باشند . اين مطلب را كاش نويسنده بجاى آن همه صرف وقت براى توضيح واضحات كه نه تنها هيچ مشكلى را حل نكرده است ، بلكه بر پيچيدگى و ابهام مسائل پيچيده و مبهم نيز افزوده است . علت شرارت و درنده خويى مردم را در ايجاد بدبختىها ، از علت خودكامگان قدرتپرست جدا مى كرد و بجاى تخليه مغزها از اصول علمى و سازنده ، براى فعاليتهاى واقع جويانهء انسانها ، راه نشان مى داد .
بهر حال نويسنده نمى خواهد يا نمى تواند با شجاعت و جرئت وجدان علمى وضع منطقهء درون انسانها را از جاه طلبىهاى قدرت پرستان تفكيك كند ، و كار فكرى او به تناقض مى كشد ، زيرا جملات او طورى بيان شده است كه هر يك را علت كامل بدبختىها و خصومتها معرفى مى كند او بجاى طرح صحيح مسئله و چاره جويى آن فقط كارى كه مى كند ، مى گويد : عصيان كنيد بسيار خوب ، عصيان به وسيله كدامين اصول و ايده آل با اين كه بنا بر توصيههاى نويسنده ، اصول ايده آل همگان تقليدى و كليشه اى هستند اينك ببينيد بدون تحليل و تفسير علمى صحيح هر دو عامل كينه توزيها و خصومتها را در سخنانش چگونه بيان مى كند : « در ص ٣٣ از همين كتاب ، چنين گفته است : « آيا ماوراى اين زندگى چيزى وجود دارد انسان بدون يافتن اين چيز بىنام يا هزاران نام هميشه در جستجوى آن بوده است ، ايمان را رواج داد ، ايمان به يك ناجى ، يا يك ايده آل ، اما ايمان همواره و بىهيچ ترديد منجر به خشونت شد . » اين است به عقيدهء مورتى علت تضادها و خصومتها و كينه توزيها ، كه هم در اين كتاب و هم در كتاب نارضايتى خلاق مطرح ساخته است . حالا توجه كنيد كه چگونه