ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٠ - آزمايشهاى خداوندى در اين دنيا براى باز كردن سطوح نفوس انسانها است

مرتكب مى گردد ، مستحق كيفر شود ، و در نتيجه پاداش جزاى عمل صالح و كيفر عقاب عمل ناصالح تحقق يابد ) آزمايشهاى خداوندى در اين دنيا براى باز كردن سطوح نفوس انسانها است معناى ظاهرى آزمايش از يك طرف و مخصوصا اين كه در بعضى از منابع اسلامى آمده است كه « خداوند آزمايش مى كند تا بداند » از طرف ديگر ، ممكن است اين توهم را پيش بياورد كه خداوند سبحان براى بدست آوردن علم جريان آزمايش را به راه مى اندازد در صورتى كه علم مطلق خداوندى به همهء موجودات عالم هستى ثابت است ، اعم از آنكه در رودخانه زمان بروز كنند يا فراسوى زمان باشند ، و اعمّ از بالقوه و بالفعل و گذشته و حال و آينده و بطور كلى در هر محل و نقطه اى از هستى كه قرار گرفته و بجريان افتاده باشند .
بنا بر اين ، بايد مفهوم آزمايش در اسناد به خدا بطور صحيح تفسير شود . امير المؤمنين عليه السلام در جملات مورد تفسير اين جمله را فرموده‌اند : « قد كشف الخلق كشفة لا أنّه جهل ما أخفوه . . . » ( خداوند متعال موجوديت مردم را بوسيلهء آزمايش باز مى كند نه اين كه آنچه را كه آنان مخفى داشته‌اند ، خدا آن را نمى داند . . . ) معناى اين جمله باز كردن آن چيز است كه بسته است و به فعليت رسيدن آنچه كه بالقوّه است .
همان گونه كه زرگر با ذوب كردن طلاى مخلوط حقيقت و عيار آن را باز مى كند و آن را تصفيه مى نمايد و طلاى خالص آن را در مى آورد و اين عمل دليل آن نيست كه زرگر هويت و عيار و مقدار طلا را در آن مخلوط نمى داند . در دو آيهء شريفه از قرآن چنين آمده است : ١ - ( وَلِيُمَحِّصَ الله الَّذِينَ آمَنُوا وَيَمْحَقَ الْكافِرِينَ ) [١] ( تا خداوند تمحيص ( خالص و تصفيه ) نمايد كسانى را كه ايمان آورده‌اند و محو كند آنان را كه كفر

[١] آل عمران آيه ١٤١ .