ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠١ - در آن زمان قرآن و اهل قرآن ميان مردمند ولى از آنان نيستند

گمراهى با هدايت توافق و هماهنگى ندارند اگر چه پهلوى هم قرار گرفته و با همديگر جمع شده باشند ) در آن زمان قرآن و اهل قرآن ميان مردمند ولى از آنان نيستند سازمان زندگى دسته جمعى چنين است كه تشابه شكلى و استعدادها و خواسته‌ها و فعاليتها و رفتارها بزرگترين و با ارزشترين انسانها را با پستترين و بىارزشترين آنان مساوى مى نمايد . اگر بخواهند براى كندن چاه آب دست به كار شوند همه بايد ابزار معينى را به كار ببرند و وقت صرف كنند تا آن چاه كنده شود و از آب آن استفاده كنند .
همان گونه كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم در جنگ خندق بهمان ترتيب كار مى كرد كه ديگر مسلمانان . آيات شريفهء قرآنى در توضيح استدلال كسانى كه ايمان به رسول خدا ( ص ) نمى آوردند ، همين تشابه شكلى بوده است كه مى گفتند : ( ما هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْه ) [١] ( نيست اين مرد مگر بشرى مانند شما . از آنچه شما مى خوريد . او هم مى خورد . ) ( وَقالُوا ما لِهذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ - الطَّعامَ وَيَمْشِي فِي الأَسْواقِ ) [٢] ( و گفتند : چه مى شود باين رسول غذا مى خورد و در بازارها راه مى رود ) در صورتى كه فرق ما بين آن كسى كه به قرآن عمل مى كند ، واقعاً به مبدأ و معاد معتقد است ، رسالت رسولان الهى را واقعاً پذيرفته است و خود را ملزم به عمل به همهء تكاليف و دستورات الهى مى داند . او انسانها را مى شناسد ، ولى آنانكه هم قافلهء معنوى او نيستند ، او را نمى شناسند ، حتى بجهت بىاعتنائى آن رشد يافتگان به لذائذ و آمال دنيا و گذشت و فداكارى در راه تهذيب خود و خدمت به ديگر انسانها ، مردمانى بدبخت و احمق نيز تلقى شوند بهر حال ، تشابه در شكل و استعدادها و ديگر امور ، همواره اين مشكل را در تاريخ داشته است كه على بن ابى طالب عليه السلام را با يك عرب معمولى تنها بدانجهت

[١] المؤمنون آيهء ٣٣ .
[٢] الفرقان آيه ٧ .