ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٠ - آن قسمت از احكام اسلامى كه بر مبناى نيازهاى ثابت وضع شده است ، احكام اوليه ناميده مى شود

تحتهم موضوع ، و معايش تحييهم . . . » ( سپس خداوند رسولان و انبياى خود را بسوى مردم فرستاد تا پيمان فطرى آنان را كه [ در بارهء خداشناسى و قرار گرفتن در مسير حيات تكاملى ] به مرحلهء عمل برسانند و آن نعمتهاى خداوندى را كه فرزندان آدم ( ع ) فراموش كرده‌اند بيادشان بياندازند و حقائق الهى را بآنان تبليغ نمايند و نيروها و فعاليتهاى عقول را در آنان به فعليت و جريان بيندازند و نشان بدهند بآنان آيات قدرت خداوندى را آنچه كه در آسمان مرتفع و گهوارهء زمين كه زير پايشان گسترده و طرق معاشى كه آنان را احياء كند . ) ٢ - محمد بن يعقوب كلينى از پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم نقل مى كند كه آن حضرت در حال نيايش با خدا چنين عرض كرد : أللَّهمّ بارك لنا في الخبز فانّه لو لا الخبز ما صلَّينا و لا صمنا و لا أدّينا فرائض ربّنا [١] ( خداوندا ، نان ما را مبارك فرما ( وسائل معيشت ما را مختل مساز و ما را به تهيهء آنها موفق فرما ) زيرا اگر نان نباشد ( وسائل بعد مادى ما تنظيم نشود ) نه نماز مى خوانيم و نه روزه مى گيريم و نه واجبات پروردگارمان را به جاى مى آوريم ) صراحت اين روايت در ضرورت توجه به دو بعد مادى و معنوى انسان و حكم اولى و ثابت آن دو هيچ نيازى به شرح و توضيح ندارد .
٣ - از رسول خدا و امام موسى بن جعفر عليهما السلام نقل شده است : اعمل لدنياك كأنّك تعيش أبدا و اعمل لأخرتك كأنّك تموت غدا [٢] ( چنان در بارهء نيازهاى دنيوى خود عمل كن كه گويى هميشه و براى ابد زنده خواهى ماند ، و چنان براى تأمين آخرتت بكوش كه گويى فردا خواهى مرد . ) ٤ - رواياتى در بارهء تقسيم اوقات شبانه روزى آمده است كه معصومين عليهم السلام دستور مى دهند انسان مسلمان و عاقل اوقات شبانه روزى خود را به چند قسمت تقسيم

[١] الفروع من الكافى ج ٥ ص ٧٣ .
[٢] مجموعهء ورّام ج ٢ ص ٢٣٤ و من لا يحضره الفقيه صدوق ص ٣٥٣ .