ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٣ - راسخون در علم چه كسانى هستند

راسخون در علم چه كسانى هستند آيهء ٧ از سورهء آل عمران چنين است : ( هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْه آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَأُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَه مِنْه ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغاءَ تَأْوِيلِه وَما يَعْلَمُ تَأْوِيلَه إِلَّا الله وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِه كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الأَلْبابِ ) .
( او است خداوندى كه كتاب را بتو فرستاد . قسمتى از آن آيات محكمه است كه اصل كتاب است و قسمت ديگر متشابهات است . امّا كسانى كه در دلهاى آنان لغزشى است از متشابهات تبعيت مى كنند و منظور آنان فتنه برپا كردن و تأويل آن متشابهات [ به دلخواه خويش ] است و نمى داند تأويل آن را مگر خدا و راسخان در علم مى گويند ما بآن ايمان آورديم ، همهء آنها از نزد پروردگار ماست و متذكر نمى شود مگر خردمندان . ) مرحوم علامهء طباطبائى و ديگر مفسران در تفسير اين آيه و اين كه « واو » در سر ( هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ ) براى استيناف است يا واو عاطفه است مطالب مفصلى ايراد كرده‌اند كه مراجعه به آنها در اين مورد بسيار مفيد است . چند مسئله را در توضيح اين آيه شريفه براى تبيين جملهء مورد تفسير متذكر مى شويم : مسئلهء يكم - گفته شده است : اگر علم به تأويل متشابهات قرآن را منحصر به خدا بدانيم بطورى كه هيچ كسى نتواند متشابهات را تأويل كند ، نازل كردن آنها براى بشريت بىفائده خواهد بود ، پس قطعى است كه بايد اشخاصى وجود داشته باشند كه توانايى تأويل متشابه را داشته باشند و ساير مردم از آن اشخاص بياموزند ، بنا بر اين ، « واو » در ( « هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ » ) واو عاطفه مى باشد . پاسخ اين نظريه با توجه به حصر قطعى در آيه مستفاد از حرف نفى ( لا ) « و لا يعلم » و حرف استثناء ( الَّا ) در « الا الله » روشن مى شود ، با اين بيان كه اين حصر كه در آيه ( وَما يَعْلَمُ تَأْوِيلَه إِلَّا الله ) علم تأويل را منحصر به خدا