روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٠٨ - روزشمار جنگ چهارشنبه ٧ فروردین ١٣٥٩ ٣٠ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١٦ آوریل ١٩٨٠
از اعضای دولت کارتر بر این عقیده اند که روس ها و احتمالاً عراق، مترصد تصرف قسمت هایی از خاک ایران هستند. این امر ناشی از اعتقاد آنها به این موضوع است که مقامات تهران به سبب اختلافات عقیده و ضعف بی اندازه شان، قدرت ایجاد خطری جدی در مقابل آنها را نخواهند داشت.[١]
علاوه بر برژینسکی، وزارت خارجه و وزارت دفاع امریکا (پنتاگون) نیز از نقل و انتقالات نظامی شوروی در قفقاز[٢]و نیز در اقیانوس هند[٣] خبر دادند.[٤]
از سوی دیگر امروز سفارت شوروی در تهران، در اطلاعیه ای نقل و انتقالات نیروهای شوروی در مرز ایران را تکذیب کرد. متن اطلاعیه به این شرح است: «در رابطه با خبرهای بعضی از روزنامه های تهران دربارة به اصطلاح نقل و انتقالات قوای شوروی در نزدیکی مرزهای ایران، که با استناد به خبرگزاری فرانس پرس منتشر شده است، سفارت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در جمهوری اسلامی ایران، به طور قطعی این خبر را تکذیب و آن را بی اساس و دروغ محض می داند.[٥]
در این حال، تیمسار سرلشکر شادمهر رئیس ستاد مشترک ارتش، در تماس با خبرگزاری پارس، نقل و انتقالات نظامی شوروی را در منطقة قفقاز (مرز ایران و شوروی) تأیید کرد و گفت که اخیراً نیروهای شوروی مانورهایی در داخل خاک خود اجرا کردند؛[٦]اما تأکید کرد که مرزبانان جمهوری اسلامی ایران این عملیات را دقیقاً زیر نظر داشتند و هیچ گونه آثار و شواهدی مشاهده نشد که حاکی از ترتیب دادن نیروی نظامی شوروی برای تجاوز به خاک ایران باشد.[٧]
در بازتاب نوع برخورد ایران با مسئلة خطر شوروی، رادیو لندن طی تفسیری اعلام کرد: به نظر می رسد اخبار مربوط به تمرکز نیروهای شوروی در منطقة قفقاز، رهبران سیاسی و نظامی ایران را نگران نکرده است. بیانیة رئیس ستاد مشترک ارتش ایران که عصر امروز خبرگزاری رسمی ایران آن را پخش کرد، حاکی است: پاسداران مرزی ایران عملیات نیروهای شوروی را در منطقة قفقاز تحت نظر دارند؛ ولی این عملیات به معنای علائم تهاجم قریب الوقوع شوروی به ایران نیست و ایران در معرض خطر قرار نگرفته است. ابوالحسن بنی صدر رئیس جمهوری ایران - که بعد از انتخابات ریاست جمهوری، آیت الله خمینی او را به سِمت فرماندهی کل نیروهای مسلح انتخاب کرده است - نیز که به جنوب ایران مسافرت کرده است، هیچ گونه اظهار علاقه ای به بازگشت به تهران قبل از موعد مقرر، نشان نداده است. ایران و شوروی مرز مشترکی به طول دو هزار کیلومتر دارند که از مرز
[١] همان، ص٢٩.
[٢] مأخذ ١٢، ص٣، واشنگتن - خبرگزاری فرانسه.
[٣] روزنامه جمهوری اسلامی، ٢٨/١/١٣٥٩، ص١٢، واشنگتن - آسوشیتدپرس.
[٤] ضمیمه دارد؛ ضمیمه گزارش ٦١٢ : گزارش خبرگزاری فرانسه و آسوشیتدپرس از اظهارات مقامات امریکایی دربارة نقل و انتقالات شوروی. ص١٠٤٦
[٥] مأخذ ١٢، ص٣.
[٦] مأخذ ٢٢، ص١٢.
[٧] مأخذ ٢، ص٤، تهران - خبرگزاری پارس.