روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٦٥ - روزشمار جنگ شنبه ٢٣ فروردین ١٣٥٩٢٦ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١٢ آوریل ١٩٨٠
کاری به کارش نداشته باشد، وی تسلیم این وسوسه نخواهد شد. در عین حال عراق با اخراج افراد ایرانی الاصل که دست کم ١٥ هزار تن از آنان طی هفتة گذشته از مرز گذرانده شده اند و شاید باز هم تعداد دیگری اخراج شوند، دست به انتقام جویی زده است و اکنون آیت الله خمینی و صدام حسین هر کدام خواستار سرنگونی دیگری می باشد.»[١]
در شمارة امروز هرالدتریبون چاپ فرانسه نیز مقاله ای با عنوان "آسیب پذیری ارتش ایران در مقابل حملات"، درج شده است. این مقاله به بررسی احتمال برخورد نظامی ایران و عراق پرداخته است. نویسنده در این بررسی، ایران را در برابر عراق، در مجموع آسیب پذیر معرفی می کند. در این مقاله آمده است:
«اگرچه آیت الله خمینی از ارتش ایران خواسته است که هوشیار و گوش به زنگ باشند و دولت عراق را سرنگون کنند، نیروهای مسلح ایران که زمانی قدرتمند بودند، در جنگ با ارتش مجهز عراق احتمالاً شکست خواهند خورد. ارزیابی امریکا دربارة نتیجة جنگ ایران و عراق که احتمال بروز آن از نظر کارشناسان امریکایی وجود ندارد، محتاطانه است؛ زیرا هر دو کشور، تحت لوای رهبران کنونی خود، بسیار مرموز به نظر می رسند و بیش تر تصمیمات از شخصیت و ذات آیت الله خمینی و صدام حسین نشأت می گیرد تا از منطق نظامی به سبک غربی. شاید عامل مهم عدم اطمینان از نتیجه گیری، این حقیقت باشد که هیچ یک از این نیروها، ارتش های ایران و عراق، آزمایش نشده اند یا سابقة خوبی در جنگ ندارند؛ در نتیجه، آمار تجهیزات جنگی آنها می تواند گمراه کننده باشد. تحلیلگران امریکایی معتقدند که در حال حاضر ارتش ایران قادر نیست از مرزهای کشور برضد هرگونه تهاجم مشخص دفاع کند و در جنگی سخت و سنگین، بیش از چند روز و شاید یکی دو هفته دوام بیاورد. این کارشناسان معتقدند که عدم ثبات سیاسی نیز ارتش را از اقدام برضد مخالفان و شورشیان داخل کشور باز می دارد. بسیاری از ارتشیان از تیراندازی به سوی گروه ها نظیر کردها، اکراه دارند؛ زیرا بیم آن دارند که در صورت تغییر رژیم به قتل های سیاسی متهم شوند. به علاوه، نیروی زمینی ٢٠٠هزار نفری ارتش عراق با دو هزار تانک ساخت شوروی، مجهزترین و منظم ترین نیروی نظامی در منطقه به حساب می آید. از همه مهم تر این که این نیروها با آشوب هایی که ارتش ایران با آن روبه رو گردیده، مواجه نشده اند.[٢]
پیش بینی و تحلیل این که منازعات کنونی ایران و عراق چه سرانجامی خواهد یافت، موضوع مورد بررسی بسیاری از رسانه های جهان است؛ از جمله در یک گزارش تفسیری که امروز از رادیو کلن پخش شد، این موضوع مورد توجه قرار گرفت و وقوع جنگ بین ایران و عراق امری محتمل خوانده شد. این تفسیر مانند بیش تر تفاسیر غربی، از ضدیت با ایران تهی نیست و از جمله مطالبی به ایران نسبت می دهد که می تواند موجب تحریک افکار عمومی اعراب برضد ایران شود. در این تفسیر آمده است:
«صرف نظر از چند درگیری بالنسبه جزئی که در مرز بین ایران و عراق وقوع یافت، مخاصمه بین دو کشور فعلاً محدود به جنگ لفظی و تبلیغاتی است؛ ولی ممکن است که هرآن ادامة اختلاف تا جایی بالا بگیرد که جنگ واقعی بین دو کشور همسایه آغاز شود. به عبارت ساده تر، عراق که پس از انقلاب ایران خود را از لحاظ نظامی قوی ترین قدرت کرانة خلیج فارس می بیند، مصمم است از علایق خود و جهان عرب در مقابل ایران به دفاع بپردازد؛ به همین جهت دولت عراق خواهان استرداد سه جزیرة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی از طرف ایران به امارات متحدة عربی است که تا سال ١٩٧١ به وسیلة ارتش ایران مسخر شدند و عراق می خواهد بدین وسیله نقش خود را به عنوان حامی کشورهای کوچک و ضعیف عربی به ثبوت رساند. ... ولی به هر صورت، در پس ادعاهای ارضی عراق و زدوخوردهای مرزی یا سوء قصدها و اخراج ایرانیان از آن کشور، میل به گسترش قدرت نهفته است که خود ناشی از ناسیونالیسم ایرانی و عربی است. مرز ایران و عراق در حقیقت حد فاصل دو نقطة تلاقی بین انقلاب اسلامی به رهبری آیت الله خمینی و سوسیالیسم بعثی عراق است؛ لذا برخورد دیر یا زود بین این دو مکتب سیاسی متضاد امری اجتناب ناپذیر است. عامل دیگری که این امکان را محتمل تر می کند این
[١] اداره کل مطبوعات خارجی وزارت ارشاد ملی، نشریه "بررسی روزانه مطبوعات جهان"، ٣٠/١/١٣٥٩، ص١٢ تا ١٤، اکونومیست - چاپ انگلستان، ١٢آوریل ١٩٨٠ (٢٣/١/١٣٥٩).
[٢] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد ملی، نشریه "بررسی روزانه مطبوعات جهان"، ٢٧/٢/١٣٥٩، ص٢٢، هرالدتریبون - چاپ فرانسه، ١٢آوریل ١٩٨٠ (٢٣/١/١٣٥٩).